جعفر زارعان دولت آبادی

مجموعه احادیثی که به گونه ای به معرفی راویان می پردازد و ابعاد شخصیت راویان را نمایان می کند، احادیث توصیفی خوانده می شود. این احادیث در تراث حدیثی شیعه به فراوانی وجود دارد و بیش از همه در رجال الکشی جمع آوری شده است. «احادیث توصیفی» به عنوان یکی از منابع مهم شناخت راویان، همواره مورد توجه رجال پژوهان بوده است. با این حال، کارکردها و بررسی اعتبار آنها کمتر پژوهیده شده است. پژوهش پیش رو، به هدف تبیین کارکردهای مختلف احادیث توصیفی در شناخت راویان و بررسی اعتبار آنها سامان یافته است. از این رو ابتدا به بیان کارایی احادیث در شناخت هویت، طبقه، مذهب و وثاقت راویان پرداخته و اینگونه نقش احادیث در معرفی راویان را نمایش داده است. در ادامه به بررسی مبانی اعتبارسنجی احادیث توصیفی از دو ناحیه پرداخته است: 1) به عنوان احادیثی که از موضوعات خارجی خبر می دهند و نه از حکم شرعی، 2) نصاب لازم در استنادپذیر بودن احادیث توصیفی در توصیف های مختلف.