محمدعلی آهنگران

زمینه و هدف: یکی از رایج ترین اختلال های بالینی در کودکان و نوجوانان اختلال نافرمانی مقابله ای است. این پژوهش با هدف اثربخشی آموزش غنی سازی روابط بین فردی بر واکنش پذیری بین فردی و عملکرد اجتماعی_انطباقی دانش آموزان با نشانگان اختلال نافرمانی مقابله ای انجام شد. روش: روش پژوهش نیمه آزمایشی با طرح پیش آزمون-پس آزمون و با دو گروه آزمایش و کنترل بود. جامعه آماری پژوهش دانش آموزان پسر دارای نشانگان نافرمانی مقابله ای 10 تا 12 ساله مدارس شهر شاهرود در سال تحصیلی 1403-1402 بودند. تعداد 30 دانش آموز دارای نشانگان نافرمانی مقابله ای به روش نمونه گیری در دسترس انتخاب شده و با گمارش تصادفی در دو گروه کنترل و آزمایش (هر گروه 15 نفر) جایگزین شدند. گروه آزمایش آموزش غنی سازی روابط بین فردی را در 8 جلسه 60 دقیقه ای دریافت کردند و گروه کنترل تا پایان پژوهش مداخله ای دریافت نکرد. ابزارهای پژوهش پرسشنامه های اختلال نافرمانی کودکان هومرسن و همکاران (2006)، واکنش پذیری بین فردی دیویس (1983) و عملکرد اجتماعی_انطباقی پرایس و همکاران (2002) بود. داده ها با استفاده از نسخه 22 نرم افزار SPSS و آزمون تحلیل کوواریانس تک متغیره در سطح معنا داری 05/0 تحلیل شدند. یافته ها: یافته ها نشان داد که آموزش غنی سازی روابط بین فردی بر واکنش پذیری بین فردی و عملکرد اجتماعی_انطباقی دانش آموزان با نشانگان اختلال نافرمانی مقابله ای اثربخش است (05/0>p). نتیجه گیری: بر این اساس می توان نتیجه گرفت که آموزش غنی سازی روابط بین فردی راهبردهایی کارآمد و سودمند برای بهبود واکنش پذیری بین فردی و عملکرد اجتماعی_انطباقی، در اختیار مراکز روان درمانی کودک و نوجوان قرار می دهد؛ بدین منظور به کارگیری الگوی یاد شده در مراکز درمانی و مشاوره ای، در جهت گسترش سلامت روانی، پیشنهاد می شود.