سید رشید کاظمی پیرسرا

سیاست خارجی ترکیه پس از به قدرت رسیدن حزب عدالت و توسعه به رهبری رجب طیب اردوغان تغییرات چشمگیری را به خود دید. گرچه نباید از این نکته غافل شد که این تغییرات با توجه به ماهیت متغیر نظام بین الملل مقطعی بوده است. با به قدرت رسیدن دولت اسلام گرای ترکیه در سال ۲۰۰۱ سیاست نگاه به شرق و همگرایی با کشورهای اسلامی و منطقه و تنش زدایی با همسایگان به اولویت دستگاه دیپلماسی و چراغ راهنمای سیاست خارجی آنکارا تبدیل شد. استراتژی تنش صفر با همسایگان در راستای پیشبرد این سیاست از سوی احمد داود اوغلو مطرح شد. سیاست تنش صفر با همسایگان که ناشی از نگرانی ها و نیازمندی های استراتژیک آنکارا بود به سرعت و پس از تغییرات محیطی به خصوص شکل گیری اعتراضات مردمی در خاورمیانه و جهان اسلام کارویژه خود را از دست داده و دولت ترکیه با توجه به شرایط جدید سیاستی را در منطقه دنبال کرد که نه تنها فرسنگ ها با به صفر رساندن تنش با همسایگان فاصله دارد بلکه عمدتاً به تنش های موجود با همسایگان بخصوص عراق، سوریه و تا حدودی ایران دامن می زند.

مسئله سوریه و نقش اتحادیه عرب در تحولات و بحران اخیر کشور سوریه ( 2012 _ 2011 ) در منطقه خاورمیانه به سیاست های بشار اسد و کشورهای همسایه مانند عربستان ، قطر ، کویت ، امارات ، بحرین و ... که همگی عضو اتحادیه عرب هستند باز می گردد؛ از این رو مسئله ای مهم در آینده مردم و دولت سوریه به حساب می آید. گزاره اصلی این مسئله را می توان دخالت کشورهای همسایه که همگی از غرب به ویژه از آمریکا تبعیت می کنند دانست . زیرا کشور سوریه از زمانی که از فرانسه استقلال یافت و بعد از کودتا جمهوری سوریه را بنا نهادند با غرب و سیاست های سلطه طلبانه غرب تا به امروز به مخالفت پرداختند و همیشه مستقل عمل می کردند ؛ و همچنین موضوع دیگر اینکه همراهی سوریه با سیاست های ضد اسرائیلی ایران و حمایت از فلسطین و لبنان علیه اسرائیل و غرب ، که خطر جدی برای امنیت اسرائیل به حساب می آیند موجب شده که غرب نسبت به سوریه از حساسیت بیشتری برخوردار باشد