مریم قرچه

مقدمه و هدف: پژوهش حاضر با هدف بررسی تأثیر استفاده از شبکه های اجتماعی داخلی و خارجی بر هویت ایرانی-اسلامی با نقش واسطه ای باورهای قومی، در میان دانش آموزان دوره متوسطه اول شهر کازرون انجام شده است. روش شناسی پژوهش: این تحقیق ازلحاظ هدف و ماهیت، توصیفی–همبستگی و از نظر روش گردآوری داده ها، در دسته تحقیقات توصیفی–پیمایشی قرار می گیرد. جامعه آماری شامل کلیه دانش آموزان دوره متوسطه اول شهر کازرون به تعداد ۶۷۹۰ نفر بوده است. با استفاده از فرمول کوکران، حجم نمونه ۳۸۱ نفر تعیین شد و نمونه گیری به صورت تصادفی خوشه ای انجام گرفت. ابزار گردآوری اطلاعات، کتابخانه ای و پرسشنامه استاندارد و محقق ساخته بود.پرسشنامه هویت ایرانی–اسلامی راشدی و همکاران (۱۴۰۰)،پرسشنامه هویت قومی نریمان محمدی (۱۳۹۱)،پرسشنامه شبکه های اجتماعی طراحی شده توسط پژوهشگر مورد استفاده قرار گرفت.روایی محتوایی ابزارها با شاخص های CVR و CVI و تأیید متخصصان تضمین شد و پایایی آن ها با استفاده از آلفای کرونباخ به ترتیب 91٪، 96٪ و 98٪ برآورد گردید. داده ها با استفاده از نرم افزارهای SPSS نسخه ۲۳ و AMOS نسخه ۲۳ تحلیل شدند. یافته ها: نتایج تحقیق نشان داد که تمامی فرضیه های اصلی و فرعی تأیید شدند و بین متغیرهای مستقل و مؤلفه های آن با متغیر وابسته رابطه معناداری وجود دارد. یافته ها بیانگر آن است که استفاده از شبکه های اجتماعی داخلی و خارجی بر هویت ایرانی و اسلامی دانش آموزان تأثیرگذار است و باورهای قومی نقش میانجی و جهت دهنده در شکل گیری این هویت ایفا می کنند. نتیجه گیری: بر اساس یافته ها، می توان نتیجه گرفت که شبکه های اجتماعی، در کنار کارکردهای مثبت، می توانند تهدیدی برای حفظ هویت ایرانی–اسلامی محسوب شوند. با این حال، تقویت باورهای قومی و ارزش های فرهنگی بومی می تواند به عنوان عاملی بازدارنده در برابر آسیب های فرهنگی فضای مجازی عمل کند. از این رو، برنامه ریزی فرهنگی و آموزشی برای استفاده آگاهانه و هدفمند از شبکه های اجتماعی در میان دانش آموزان ضروری است.