محمدجواد کلایی

نجوم، به عنوان یکی از قدیمی ترین علوم، دریچه ای میان رشته ای برای درک جهان طبیعی فراهم می کند و با تحریک کنجکاوی، نقش محوری درکاوش علمی ایفا می نماید. با این وجود، علیرغم فواید شناختی و آموزشی اثبات شده، جایگاه آن در بسیاری از نظام های آموزشی رسمی، چندان پررنگ نیست. این مقاله با هدف بررسی اهمیت، مزایا و راهبردهای اجرایی آموزش نجوم در مدارس، و با استفاده از روش مرور نظام مند مقالات و تحلیل موردی تطبیقی انجام شده است. یافته ها حاکی از آن است که کشورهای توسعه یافته با برنامه های درسی ساختاریافته، ادغام فناوری و تأکید بر پژوهش، موفق تر عمل کرده اند، در حالی که کشورهای در حال توسعه با چالش هایی چون کمبود منابع و برنامه ریزی نامنسجم مواجه هستند. نتایج این مطالعه نشان می دهد که آموزش نجوم نه تنها سواد علمی و تفکر انتقادی را تقویت می کند، بلکه دارای مزایای اجتماعی-فرهنگی عمیقی نیز می باشد. در پایان، راهبردهای عملی برای ادغام مؤثر نجوم در برنامه های درسی، با درنظرگیری بافت آموزشی ایران، ارائه شده است.