سیده شکوفه میرباقری

مقدمه: در جوامع امروزی، تفاوت های فردی در میان دانش آموزان تیزهوش و عادی به موضوعی مهم در زمینه های آموزشی و روان شناختی تبدیل شده است. پژوهش حاضر با هدف مقایسه ارضای نیازهای بنیادین روان شناختی، سازگاری اجتماعی و کیفیت دوستی در دانش آموزان تیزهوش و عادی انجام شد. روش: روش پژوهش ، توصیفی و از نوع علی – مقایسه ای بود. جامعه آماری شامل تمامی دانش آموزان پسر دوره دوم متوسطه شهر خوی در سال تحصیلی 1403- 1402 به تعداد 5936 دانش آموز بود که از این تعداد 5543 نفر دانش آموز عادی و 393 نفر دانش آموز تیزهوش می باشد. تعداد نمونه آماری پژوهش با استفاده از فرمول کوکران برای دانش آموزان عادی 360 نفر با روش نمونه گیری تصادفی خوشه ای چند مرحله ای و برای دانش آموزان تیزهوش 195 نفر با روش نمونه گیری تصادفی ساده انتخاب شدند. ابزار جمع آوری داده ها پرسشنامه نیازهای بنیادین روان شناختی (لی گاردیا و همکاران، 2000)، پرسشنامه کیفیت دوستی (حجازی و ظهره وند، 1380) و پرسشنامه سازگاری فردی – اجتماعی کالیفرنیا (کلارک و همکاران، 1953) بود. داده ها با استفاده از تحلیل واریانس چند متغیری تحلیل شدند. یافته ها: نتایج نشان داد که بین میانگین ارضای نیازهای بنیادین روان شناختی، سازگاری اجتماعی و کیفیت دوستی دانش آموزان تیزهوش و دانش آموزان عادی تفاوت معناداری وجود دارد (001/0P<). به این صورت که نمرات ارضای نیازهای بنیادین روان شناختی، سازگاری اجتماعی و کیفیت دوستی دانش آموزان تیزهوش بیشتر از دانش آموزان عادی بود. نتیجه گیری: یافته های این پژوهش لزوم توجه به ارضای نیازهای بنیادین روان شناختی، سازگاری اجتماعی و کیفیت دوستی دانش آموزان را از طرف خانواده، برنام ه ریزان آم وزش و پرورش، روان شناسان و مشاوران مدرسه و معلمان مورد تأکید قرار می دهد.

پیشینه و اهداف: با توجه به نقش کلیدی معلمان در ارتقای کیفیت نظام آموزشی، شناسایی عوامل روان شناختی مؤثر بر کیفیت زندگی آنان اهمیت ویژه ای دارد، زیرا این عوامل می توانند نه تنها بر بهبود سلامت روان و رضایت شغلی معلمان اثرگذار باشند، بلکه به ارتقای عملکرد آموزشی و کیفیت یادگیری دانش آموزان نیز منجر می شوند. پژوهش حاضر با هدف بررسی نقش هوش معنوی و توانمندی های منش در پیش بینی کیفیت زندگی معلمان انجام شد. روش ها : روش پژوهش ، توصیفی و از نوع همبستگی بود . جامعه آماری شامل تمامی معلمان دوره های سه گانه (ابتدایی، دوره اول و دوم متوس طه) شهر م رودشت در سال تحصیلی 1403- 1402 به تعداد 1565 نفر بود. تعداد 309 نفر با روش نمونه گیری تصادفی طبقه ای نسبتی، با استفاده از فرمول کوکران به عنوان نمونه آماری پژوهش انتخاب شدند. ابزار جمع آوری داده ها مقیاس هوش معنوی (کینگ، 2008)، پرسش نامه توانمندی های منش (پترسون و سلیگمن، 2004) و پرسش نامه کیفیت زندگی-فرم کوتاه (سازمان بهداشت جهانی، 1996) بود. داده ها با استفاده از آزمون های ضریب همبستگی پیرسون و رگرسیون چندگانه هم زمان در نرم افزار SPSS 23 تحلیل شدند. یافته ها: نتایج ضرایب همبستگی نشان داد که نمره کل هوش معنوی (01/0>p،317/0=r) و توانمندی های منش (01/0>p،410/0 =r) رابطه مثبت معناداری با کیفیت زندگی دارند. نتایج تحلیل رگرسیون چندگانه هم زمان نیز نشان داد 37 درصد از کل واریانس کیفیت زندگی به وسیله هوش معنوی و توانمندی های منش، تبیین می شود . نتیجه گیری: نتایج این پژوهش نشان می دهد که تقویت هوش معنوی و توانمندی های منش می تواند به عنوان راهبردهای مؤثری در بهبود کیفیت زندگی معلمان، به کار گرفته شود.

هدف پژوهش حاضر بررسی تاثیر برنامه فلسفه برای کودکان بر نظریه ذهن و باورهای ماکیاولیستی در دانش آموزان دوره ابتدایی بود. روش پژوهش، نیمه تجربی و از نوع پیش آزمون- پس آزمون و گروه کنترل بود. جامعه آماری پژوهش را تمامی دانش آموزان پایه ی چهارم، پنجم و ششم شهر شیراز در سال تحصیلی 98-97 تشکیل می دادند؛ که تعداد 90 آزمودنی به روش نمونه گیری خوشه ای به عنوان نمونه انتخاب و در دو گروه 45 نفری (گروه آزمایش و کنترل) به صورت تصادفی جایگزین شدند. جهت آموزش فلسفه به کودکان که مبتنی بر داستان خوانی بود از کتاب "داستان هایی برای تفکر " اثر رابرت فیشر استفاده شد. در ادامه، آزمودنی های گروه آزمایشی به مدت ده جلسه تحت آموزش برنامه فلسفه برای کودکان قرار گرفتند. به منظورگردآوری داده ها از مقیاس نظریه ذهن(Happe, 1994:129) و مقیاس باورهای ماکیاولیستی (Christie & Geis, 1970:10 ) استفاده شد. نتایج نشان دادند که آموزش فلسفه برای کودکان موجب ارتقاء نظریه ذهن و کاهش باورهای ماکیاولیستی در آزمودنی های گروه آزمایش در مقایسه با گروه کنترل گردید.