اثربخشی آموزش گروهی ذهن آگاهی بر سکوت سازمانی، استرس شغلی و ادراک شایستگی معلمان ابتدایی با فرسودگی شغلی
حوزههای تخصصی:
پژوهش حاضر با هدف بررسی اثربخشی آموزش گروهی ذهن آگاهی بر سکوت سازمانی، استرس شغلی و ادراک شایستگی در معلمان ابتدایی با فرسودگی شغلی انجام شد. فرسودگی شغلی یکی از معضلات شایع به ویژه در معلمان ابتدایی است که نه تنها عملکرد آن ها را کاهش می دهد، بلکه سلامت روانی و کیفیت آموزش را در مدارس تحت تأثیر قرار می دهد. با توجه به مؤلفه های درون ساختی مرتبط با این پدیده مانند سکوت سازمانی، استرس شغلی و ادراک شایستگی، این پژوهش در قالب یک طرح نیمه آزمایشی با پیش آزمون، پس آزمون و پیگیری همراه با گروه کنترل انجام گرفت. جامعه آماری شامل معلمان شاغل در مدارس ابتدایی شهر اردبیل در سال تحصیلی ۱۴۰۳–۱۴۰۴ بود. برای نمونه گیری، پس از هماهنگی با اداره آموزش و پرورش، از میان مناطق آموزشی مختلف، 8 مدرسه ابتدایی با روش خوشه ای چندمرحله ای انتخاب و سپس با استفاده از روش نمونه گیری هدفمند، 30 نفر از معلمین این مدارس به عنوان نمونه و به صورت هدفمند براساس ملاک های فرسودگی شغلی انتخاب شدند و به صورت تصادفی در دو گروه آزمایش (15 n=) و کنترل (15n=) جای گرفتند. گروه آزمایش طی ۸ هفته در ۱۱ جلسه آموزش گروهی ذهن آگاهی شرکت کردند. داده ها از طریق پرسش نامه های فرسودگی شغلی، سکوت سازمانی، استرس شغلی و ادراک شایستگی گردآوری و با استفاده از تحلیل واریانس با اندازه گیری مکرر تحلیل شدند. نتایج نشان داد که آموزش ذهن آگاهی موجب کاهش معنادار در سکوت سازمانی و استرس شغلی و افزایش معنادار در ادراک شایستگی معلمان شد؛ این تغییرات در مرحله پیگیری نیز پایدار ماندند. یافته ها بیانگر نقش اثربخش آموزش ذهن آگاهی در بهبود شاخص های روان شناختی مؤثر بر فرسودگی شغلی معلمان ابتدایی هستند. این مداخله می تواند به عنوان یک راهکار عملی برای ارتقاء سلامت روان معلمان و بهبود کیفیت نظام آموزشی به کار گرفته شود.