مریم شهامت قربانی

نویسندگان به واسطه ویژگی های شخصیتی، تجارب و پیشینه کاری خود، در هر دوره تاریخی سبک خاص خود را ایجاد می کنند. در این پژوهش، مجموعه داستان های کوتاه گلی ترقی با به کارگیری کهن الگوی نظریه «سفر قهرمان» جوزف کمبل بررسی شده است. پژوهش پیشرو مطالعهای نظری است که به شیوه پژوهش کتابخانهای انجام شده است. محدوده و جامعه مورد مطالعه، مجموعه داستان های کوتاه گلی ترقی؛ شامل «من چه گوارا هستم»، «خاطره های پراکنده»، «جایی دیگر»، «دو دنیا» و «فرصت دوباره»، است. تقریباً در تمام داستان ها، نویسنده، شخصیتها را به گونه ای طراحی کرده است که به دنبال ایجاد تغییری هستند و می خواهند موقعیت خود را از آنچه نامطلوب آنهاست به مرحله مطلوب برسانند. آنها باید برای ایجاد این تغییر در خود، دیگری یا محیط پیرامونشان، تصمیمی اتخاذ کنند. شخصیت های داستانی با استفاده از ابزارهایی؛ چون سفر، یادآوری خاطرات، اجبار دیگران و موارد دیگر به نوعی از تشرف می رسند و تصمیم می گیرند امید دوباره خود را بازیابند. تصمیم ها گاه ممکن است، مانند خودکشی با ذهنیت مخاطب همخوانی نداشته باشد، اما همه در راستای خواست شخصیت داستانی و به زعم او برای رسیدن به وضعیت بهتر و تغییر شرایط است. این «تشرف» را میتوان ویژگی سبکی داستان های کوتاه گلی ترقی دانست.

اقتدار راوی که در حوزه تأثیر بلاغی قدرت روایت قرار دارد، باعث می شود ارزیابی او را تحت تأثیر برداشت ها و انتظارات سنتی ذهن مان بدون تفکر بپذیریم اما شناخت نشانه های تزلزل این اقتدار، به ناموثق بودن راوی منجر می شود. مقاله حاضر با شناسایی ابزارهای بلاغی «فاصله»، «صدا» و «کانونمندسازی» میزان اطمینان راوی را در داستانی کوتاه از گلی ترقی با عنوان «جایی دیگر» بررسی کرده است همچنین نشانه های زبانی شامل وجهیت منفی(کاربرد وجوه شناختی، ادراکی و کلمات بیگانگی؛ مانند انگار، شاید، به نظر می رسد و...) نیز که بیانگر تردید است بررسی شده است. داستان کوتاه «جایی دیگر» به دلیل ادعای راوی مبنی بر روایت رخدادها بر پایه مستندات، شواهد و بر مبنای یادآوری خاطرات گذشته راوی انتخاب شده تا موثق بودن یا ناموثق بودن آن مورد ارزیابی قرار گیرد. این داستان با روش توصیفی- تحلیلی مورد مطالعه قرار گرفته است که با فاصله گرفتن راوی از رخدادها و شخصیت ها، تردید راوی را آشکار می کند.

پیشینه و اهداف هدف این پژوهش، بازاندیشی در فعالیت های مهارت صحبت کردن، بررسی شیوه های پیشنهادی اجرای این فعالیت ها در کتاب راهنمای معلم و پیشنهاد روشی کارآمد است. جامعه پژوهش، تمرین های کتاب فارسی پایه های اول تا ششم ابتدایی است و فعالیت های «نگاه کن و بگو»؛ «گوش کن و بگو»؛ «به دوستانت بگو»؛ «کتابخوانی» و «صندلی صمیمیت» به عنوان نمونه پژوهش انتخاب شدند. ابزار تشخیص این فعالیت ها نیز کتاب راهنمای معلم است. روش ها: پژوهش حاضر به روش کتابخانه ای انجام شده و تحلیل داده ها به شکل کیفی صورت گرفته است.یافته ها: یافته ها نشان می دهد؛ اول اینکه مجموع این فعالیت ها از پایه اول تا ششم سیر نزولی دارند: پایه اول (88 تمرین)؛ دوم (30)؛ سوم (26)؛ چهارم (12)؛ پنجم (12) و ششم(3)؛ دوم برای تحقق هدف خاصی طراحی نشده است و سوم شیوه های پیشنهادی برای اجرای این فعالیت ها ناکارامد و خود مانعی برای سخن گفتن است.نتیجه گیری: پژوهش حاضر با تأکید بر مفهوم «سکوسازی»، الگوها و ابزارهایی جدید، عینی و بصری به منظور پرورش مهارت های گفتاری و ایجاد فضای امن پیشنهاد می کند که تعامل، تخیل، جسارت در بیان و بازخورد سازنده را محور قرار می دهد. مبنای این الگوی معتبر، تجارب شینا کامرون و لوئیز دمپسی است که به طور کاربردی در کلاس های درس شان اجرا و موفق شده است. اجرای این فعالیت ها در فضایی امن و حمایتی، مهارت گفتاری را از سطح تمرین زبانی به تجربه ای عمیق و اندیشمندانه ارتقا می دهد.