بررسی رابطه بین قلمروهای مسئله ساز زندگی و عدم صداقت دانشگاهی؛ مورد مطالعه: دانشجویان دانشگاه تهران(مقاله علمی وزارت علوم)
حوزههای تخصصی:
عدم صداقت دانشگاهی مسئله ای فراگیر در محیط های علمی است. هدف پژوهش حاضر بررسی نقش قلمروهای مسئله ساز زندگی در پیش بینی عدم صداقت دانشگاهی است.روش پژوهش توصیفی-همبستگی و جامعه آماری شامل دانشجویان دانشکده های دانشگاه تهران در سال تحصیلی 1403-1402 است. نمونه گیری به شیوه خوشه ای چندمرحله ای انجام شد و 358 نفر (167 دختر و 191 پسر) انتخاب شدند. ابزار پژوهش شامل پرسشنامه های عدم صداقت دانشگاهی، خودکنترلی، اخلاق فردی، هویت اخلاقی، همسالان کج رو، دلبستگی به دانشگاه، دلبستگی به والدین، نظارت والدین، انگیزه و بازدارندگی در برابر عدم صداقت دانشگاهی بود. داده ها با استفاده از همبستگی پیرسون، رگرسیون چندگانه و سلسله مراتبی (SPSS-27) و مدلسازی معادلات ساختاری (Amos-24) تحلیل شدند.یافته ها نشان داد چهار قلمرو مسئله ساز زندگی، همراه با انگیزه و بازدارندگی، به همراه متغیرهای دموگرافیک قادر به تبیین 48 درصد واریانس عدم صداقت دانشگاهی هستند. همچنین قلمروهای فردی، خانوادگی، همسالان و دانشگاهی به ترتیب 23 درصد از واریانس بازدارندگی و 26 درصد از واریانس انگیزه را در زمینه عدم صداقت دانشگاهی تبیین می کنند. تفاوت های جنسیتی نیز معنادار بود؛ به گونه ای که مردان بیش از زنان درگیر عدم صداقت علمی بودند. علاوه براین، سن و مقطع تحصیلی نیز اثر معناداری بر رفتارهای تقلبی داشتند.یافته ها برمبنای نظریه عمومی جرم و بزهکاری اگنیو (2005) بیانگر آن است که شرایط آسیب زا در سطوح فردی، خانوادگی، همسالان و تحصیلی از طریق کاهش کنترل فردی، تضعیف پیوندهای اجتماعی و افزایش ارتباط با همسالان منحرف می تواند موجب افزایش انگیزه و کاهش بازدارندگی در برابر کنش های غیراخلاقی شود. نوآوری پژوهش در تحلیل هم زمان ابعاد مختلف زندگی دانشجویان و تأکید بر ضرورت مداخلات چندسطحی برای پیشگیری از تقلب علمی است.