معصومه حافظ امینی

پژوهش حاضر باهدف ساخت و بررسی ویژگی های روان سنجی مقیاس ناملایمات روانی براساس ادراک زنان سرپرست خانوار به روش ترکیبی کیفی- کمی انجام شد. بدین منظور، ابتدا پژوهش های پیشین انجام شده درباره عوامل مؤثر بر ناملایمات روانی زنان سرپرست خانوار (به زبان فارسی و غیرفارسی) بررسی شد و بااستفاده از نتایج تحلیل عاملی و روش دلفی، مدل الگوی مفهومی از آن استخراج و گویه های مقیاس ساخته شد. سپس برای تعیین ساختار عاملی مقیاس از روش تحلیل عامل اکتشافی استفاده شد. تأیید ساختار عامل مقیاس نیز باروش تحلیل عاملی تأییدی انجام شد. جامعه هدف در بخش اول پژوهش شامل خبرگان، مدیران و کارکنان سازمان بهزیستی و کمیته امداد، متخصصین و مشاورین فعال در امور زنان در دستگاه های اجرایی و نهادهای غیردولتی بود که تعداد 3۰ نفر از ایشان به روش هدفمند و تا رسیدن به اشباع نظری در پاسخ به مصاحبه های بخش اول پژوهش انتخاب شدند. جامعه هدف بخش دوم پژوهش شامل کلیه زنان سرپرست خانوار استان تهران بود که تعداد 417 نفر از ایشان به روش نمونه گیری طبقه بندی انتخاب شدند و به مقیاس ناملایمات روانی پاسخ دادند. داده های پژوهش باروش تحلیل عاملی اکتشافی تجزیه و تحلیل و شش عامل استخراج شد که عبارتند از: حمایت اجتماعی، تاب آوری، بهزیستی روان شناختی، روان آزردگی، مواجهه با استرس و افسردگی. این عامل ها توانست ۸۲.۴۸٪ از واریانس کل آزمون را تبیین نماید. برای بررسی روایی پرسش نامه از روایی محتوا، روایی سازه و تحلیل عاملی تأییدی استفاده شد. شاخص های به دست آمده روایی قابل قبولی را نشان داد. پایایی این مقیاس با روش آلفای کرونباخ ۸۳٪ به دست آمد. نتایج این پژوهش نشان داد که مشخصات روان سنجی ابزار ساخته شده قابلیت مناسبی دارد و در سنجش ناملایمات روانی زنان و انجام پژوهش هایی در حوزه روان شناسی زنان می توان از آن استفاده نمود. 

  هدف این پژوهش، ساخت مقیاس سکوت سازمانی بر اساس ادراک کارکنان شاغل در دستگاه های اجرایی استان قزوین است. نمونه پژوهش در مرحله اول با روش نمونه گیری طبقه ای و مرحله دوم از نمونه گیری تصادفی ساده انتخاب شد. بدین منظور مقیاس سکوت سازمانی شامل 38 گویه تهیه شد. الگوی مفهومی بر اساس مطالعات تطبیقی و روش دلفی مشتمل بر 5 سازه و در مجموع 36 گویه به دست آمد. شاخص CVR در تمامی سؤالات، بیش از مقدار 0/62 و شاخص CVI کل پرسشنامه نیز 0/88 به دست آمد. نتایج تحلیل عاملی اکتشافی نیز ساختار ریاضی مدل عاملی را تأیید کرد. مقدار شاخص KMO برابر 0/866 و آزمون بارتلت به لحاظ آماری، معنی دار بود. تحلیل عاملی مقیاس نشان داد که گویه های ارزیابی به 5 عامل خوشه بندی می شوند که 82/48 درصد از کل واریانس را تشکیل می دهند که به ترتیب به عنوان عوامل فردی، اداری، فرهنگ سازمانی، همکاران و گروه های متحد فشار نامگذاری شده اند. علاوه بر آن به منظور آزمون مقیاس، تحلیل عاملی تأییدی مرتبه اول و دوم نیز انجام گرفت. همچنین مقادیر آلفای کرونباخ از 0/94 تا 0/99 متغیر بود. مقادیر نشان داد که مقیاس، روایی و پایایی دارد. با توجه به این که پرسشنامه حاصل از گویه های مؤثر بر سکوت سازمانی، مورد تأیید قرارگرفت، لذا می توان از این پرسشنامه جهت ارتقاء بهره وری نیروی انسانی و بهبود سطح رضایتمندی کارکنان در دستگاه های اجرایی استفاده کرد.