لیلا شالی

بیماری   های پاندمیک، علیرغم پیشرفت   های علمی، سلامت و فعالیت بشر را تحت تاثیر قرار می   دهند. ویروس کرونا، آخرین بیماری پاندمیک بود که زندگی و فعالیت بشر را در تمامی جوامع تحت تاثیر قرار داد. وضعیت پیش آمده ناشی از شیوع ویروس کرونا در ایران همانند سایر کشورهای درگیر، کشور را با یک شرایط اضطراری مواجه کرد. با انتشار ویروس کرونا در کشور، روستاها در تعامل با اجزا دیگر عناصر در فضای جغرافیایی از این آسیب در امان نماندند. این پژوهش با هدف تبیین پیامدهای اقتصادی انتشار ویروس کرونا بر اقتصاد روستاهای گردشگرپذیر شهرستان لنگرود انجام شده است. تحقیق حاضر بر حسب هدف کاربردی و از نظر روش توصیفی و تحلیلی است. ماهیت داده ها کمی و کیفی و روش گردآوری داده   ها اسنادی و میدانی است. در روش میدانی، برای گردآوری داده   ها و اطلاعات، از پرسشنامه خانوار و روستا، مصاحبه و مشاهده استفاده شده است. به منظور تجزیه و تحلیل داده ها از نرم افزار SPSS و آمار توصیفی و استباطی استفاده شده است. در نه روستای گردشگرپذیر شهرستان، و تعداد 364 پرشنامه خانوار و 9 پرسشنامه روستا تکمیل شد. نتایج نشان می   دهد که میزان فعالیت اقتصادی 40.2 درصد شاغلین کمتر شده و 15.4 درصد نیز بیکار شده   اند. درآمد 93.3 درصد خانوارها کم شده و درآمد دو درصد خانوارها افزایش یافته است. هزینه   های بهداشت و درمان و خوراک برای تمامی خانوارها افزایش یافته است اما هزینه آموزش فقط برای 34.8 درصد خانوارها افزایش داشته است.

روستاها در گذر زمان، تغییر و تحولاتی را از نظر مساحت، مکان، کالبد، کارکرد، تعداد جمعیت، دین و مذهب، زبان و فعالیت اقتصادی تجربه کرده و می کنند هر چند که بیشتر این رخدادها کند و آرام هستند اما گاه بروز عواملی چون جنگ، فعالیت های عمرانی، دگرگونی های سیاسی و اجتماعی، سرعت تغییر و تحولات را بخصوص از نظر کالبد، کارکرد و فعالیت اقتصادی بسیار تند می کند. بیماری های همه گیر، در سال های دور، عاملی تاثیر گذار بر تحول روستاها بخصوص از نظر جمعیت بوده است اما مهمترین تاثیر آخرین بیماری همه گیر (کووید 19) بر فعالیت های اقتصادی و درآمد روستاها بوده است که بارزترین پیامد ظاهری آن، محدودیت ارتباط بین افراد و آمد و شد در سطوح مختلف و در نتیجه رکود فعالیت های گردشگری و تاثیر شدید بر اقتصاد مقصد های گردشگری بود. هدف این پژوهش، بررسی اثرات کووید 19 بر فعالیت اقتصادی و درآمد خانوارهای روستایی در روستاهای گردشگر پذیر شهرستان لنگرود است. روش پژوهش، توصیفی -  تحلیلی و روش گردآوری داده ها و اطلاعات مورد نیاز برای تحلیل متغیرهای وابسته (فعالیت اقتصادی، اشتغال و درآمد)، مطالعات میدانی مبتنی بر مشاهده، مصاحبه و تکمیل پرسشنامه خانوار و روستا است. در شهرستان لنگرود، 10 روستا از نظر گردشگری اهمیت دارند یافته های پژوهش نشان داد که در اوج بحران کووید 19، فعالیت های گردشگری در هر ده روستا دچار رکود شدید شده و این موضوع، علاوه بر کنشگران گردشگری، بر درآمد تعداد دیگری از خانوارها نیز تاثیر داشته است. پیش از انتشار ویروس کرونا، کشاورزی، مهمترین منبع درآمد برای خانوارها در روستاهای مورد مطالعه بوده اما گردشگری نیز نقش مهمی در اقتصاد این روستاها داشته است بطوریکه گردشگری مهمترین منبع درآمد برای 20.7 درصد و دومین منبع درآمد برای 31.6 درصد خانوارها بوده است. با همه گیری کووید 19، درآمد 71.7 درصد حانوارها کاهش یافت، میزان تغییر درآمد 26.3 خانوارها قابل توجه نبوده است و درآمد دو درصد خانوارها افزایش یافته است.