معصومه نوازی

بیماری های روانی، به ویژه پیسکوز، دسته ای از اختلالات روانی هستند که توان فرد در تفکّر، احساس و رفتار را مختل می کنند و انجام امور روزمرّه را دشوار می سازند. برخی بیماران تنها یک دوره این بیماری را تجربه می کنند، امّا برای بسیاری، علایم به صورت دوره ای باز می گردند. از دیدگاه برخی پژوهشگران دینی، ایجاد ارتباط و پیوند با خداوند متعال می تواند به عنوان مکانیسمی روان شناختی برای مقابله و کنترل این اختلال عمل کند و این حالت درونی ناخوشایند با مواجهه آگاهانه و پی جویی جدّی قابل رفع است. این تحقیق با رویکرد توصیفی تطبیقی، آموزه های دینی و نظرات روان شناسان متخصّص را بررسی و با مقایسه دیدگاه ها به راهکاری برای مقابله با بیماری های روانی پرداخته است. نتایج پژوهش، سه راهکار فیزیکی جسمانی را به عنوان راه های مؤثّر شناسایی کرده است: مداخلات تخصّصی و دارودرمانی، تغذیه مناسب و معطوف کردن توجّه به امور سازنده. در همه این موارد هماهنگی قابل توجّهی بین دیدگاه های روان شناسی و تعالیم دینی وجود دارد.

مردم سالاری دینی نوعی روش حکومتی مطلوب است که در آن ضمن پاسداشت حقوق و شأن و منزلت مردم در اداره جامعه، حرمت ارزش ها و اصول دینی هم نگاه داشته می شود. در واقع روشی نو و تازه است که در عین مخالفت با دموکراسی غربی، با استبداد و دیکتاتوری نیز در تضاد می باشد. در پژوهش حاضر تلاش شده است تا به شیوه توصیفی و رویکرد نقلی، مبانی قرآنی و روایی بیانات آیت الله خامنه ای در حوزه روش مردم سالاری دینی مورد بررسی قرار گیرد. در همین زمینه با مبنا قرار دادن اصول این روش، تبیین می گردد آیت الله خامنه ای با استناد به قرآن کریم و روایات اهل بیت علیهم السلام، ویژگی هایی چون عدالت محوری، حمایت از انسانیت و حقوق ملّت ها، آزادی، پارسامحوری و شایسته سالاری، نوع رقابت انتخاباتی و مشارکت واقعی مردم نظریه مردم سالاری دینی را تقویت و اجرا کرده اند.

آیه 42 سوره آل عمران « وَ إِذْ قالَتِ الْمَلائِکَهُ یا مَرْیَمُ إِنَّ اللَّهَ اصْطَفاکِ وَ طَهَّرَکِ وَ اصْطَفاکِ عَلى نِساءِ الْعالَمِین » از جمله آیاتی است که مقاماتی را برای حضرت مریمc بیان می کند. در پژوهش حاضر تلاش شده است تا به شیوه توصیفی- تطبیقی به بررسی مقام «اصطفاء، تطهیر و اصطفاک علی نساءالعالمین» با هدف رفع اختلاف ظاهری از آرای مفسرین فریقین در آیه 42 آل عمران بپردازد. در همین راستا با مبنا قرار دادن تفاسیر و روایات مشخص می شود، مفسران فریقین بر این باورند که اصطفاء اول در معنای «برگزیدگی به صورت مطلق، گوهر ذات حضرت مریم، عبادت و کسب توفیقات جهت خشنودی حق تعالی» آمده است و اصطفاء دوم در وجوهی چون «نوع ولادت حضرت عیسی، خطاب فرشتگان، فرمانبرداری و اطاعت کامل» به کار رفته است. در وجه طهارت آیه به «طهارت از تمام آلودگی ها و رذایل اخلاقی، مثل کفر و ناپاکی های جسمی» اشاره شده است. هم چنین نساءالعالمین به معنای «برگزیدگی بر تمام زنان جهان و بر زنان معاصر ایشان» است. درنتیجه می توان بر مشابهت، عدم تهافت و هم سویی نظر مفسران در این باره تأکید ورزید.