محبوبه حجتی

در جهان پرتحول امروز، دانشگاه ها دیگر فقط نهادهای آموزشی نیستند، بلکه به کانون هایی برای حل مسائل پیچیده جهانی بدل شده اند. ظهور دانشگاه های نسل پنجم پاسخی است به این نیاز جدید؛ نهادهایی که با تعامل میان دانشگاه، صنعت، دولت، جامعه مدنی و محیط زیست، نقش چندگانه ای در توسعه پایدار، نوآوری اجتماعی و رهبری فکری ایفا می کنند. پژوهش حاضر با هدف تحلیل رویکردهای عملی دانشگاه های نسل پنجم، به بررسی موردی سه نمونه برجسته جهانی دانشگاه آکسفورد، دانشگاه ملی سنگاپور و مؤسسه فناوری ماساچوست پرداخته است. مطالعه از نوع مرور و تحلیل نظام مند است. ابتدا ۱۹۰ مقاله علمی مرتبط از پایگاه های معتبر شناسایی شد و پس از غربال گری37 مقاله برای تحلیل نهایی انتخاب گردید. تجزیه و تحلیل محتوای این منابع نشان داد که دانشگاه های منتخب با بهره گیری از مدل های بین رشته ای، تمرکز بر چالش های جهانی، دیپلماسی علمی و پیوند مؤثر با جامعه، توانسته اند الگوی نسل پنجم را به طور عملی پیاده سازی نمایند. یافته ها بیانگر آن اند که تحقق دانشگاه نسل پنجم مستلزم تحول در سیاست گذاری های آموزشی، بازنگری در ساختارهای مدیریتی و توسعه اکوسیستم های مشارکتی است. این مقاله با تبیین عناصر کلیدی نسل پنجم دانشگاه ها، می تواند به عنوان نقشه راهی برای تصمیم گیرندگان حوزه آموزش عالی، به ویژه در ایران، مورد استفاده قرار گیرد تا بستری برای نهادسازی هوشمندانه، پاسخ گویی اجتماعی و آفرینش ارزش پایدار فراهم آید.

زمینه و هدف: چاقی یکی از انواع بیماری های مزمن و مشکل بهداشتی در همه کشورهاست که با عوامل رفتاری مرتبط است. بررسی های جدید نشان می دهد الگوهای مصرف غذایی و سبک زندگی که منجر به چاقی می شود تا حدود زیادی تحت تأثیر عواملی ازجمله شبکه های اجتماعی، ارتباط با خانواده و دوستان، رسانه ها و .... می باشد. مواد و روش ها: در این مقاله –فراتحلیل سیستماتیک برای یافتن مستندات مرتبط با موضوع مقاله، نویسنده به بررسی منظم پیشینه منتشرشده در مورد عوامل مؤثر بر چاقی و روش های به کاررفته در کاهش وزن پرداخته و مطالعات مرتبط موردنظر را در پایگاه داده های PubMed،Medline، Elsevier، google scholar IranDoc، Magiran، SID با استفاده از کلمات کلیدی مرتبط هم چون: چاقی، اضافه وزن، عوامل مؤثر، به زبان فارسی و obesity, overweight, determinant به زبان انگلیسی استفاده شد. یافته ها: نتایج بررسی مطالعات چاپ شده مختلف نشان می دهد که عوامل رفتاری مؤثر بر چاقی در سه سطح فردی، خانوادگی و اجتماعی تقسیم می شود. عوامل مؤثر در سطح فردی شامل باورهای مذهبی، سبک زندگی، مصرف رسانه و بازی، سطح تحصیلات و نگرش غذایی می باشد. در سطح خانوادگی شامل اشتغال مادر، حمایت اجتماعی و خانواده می باشد. در سطح جامعه شامل شبکه های اجتماعی، فرهنگ مدرن، سرمایه داری، مدرسه، محیط فیزیکی جامعه، شبکه روابط اجتماعی و دوستان، مقایسه اجتماعی، طبقه اجتماعی و رفاه اجتماعی می باشد. راهکارهای کنترل عوامل اجتماعی مؤثر بر چاقی در سه سطح فردی (مدل باور- رفتار سلامت)، سطح خانوادگی (درمان خانواده مدار، اصلاح سبک زندگی به شیوه سلامت محور) و سطح جامعه (فضاسازی و تبلیغات سلامت محور اقدام جامعه، کنترل باواسطه شبکه های اجتماعی، برنامه ارتقاء سلامت، رسانه و فرهنگ سلامت، اقدامات کنترلی فرهنگ محور و روش بازاریابی اجتماعی) می باشد. نتیجه گیری: بر اساس نتایج پژوهش حاضر، می توان گفت شناخت عوامل مؤثر بر چاقی و به کار بردن روش های کنترل آن ها راه حل مؤثری در کاهش اضافه وزن و چاقی در بعد فردی و اجتماعی می باشد.