فاطمه بهروز بیاتی

زندگی اجتماعی بشر، ضرورتی اجتناب ناپذیر است و در این میان، یکی از سازوکارهای زندگی اجتماعی انسان ها، برخورداری از آرا و اندیشه های یکدیگر می باشد. دین اسلام نیز به عنوان دین کاملی که به نیازهای فطری بشر توجه کامل دارد، در راستای تکامل زندگی اجتماعی بشر برای مشورت اهمیت ویژه ای قائل است و از آن جا که در جامعه اسلامی اداره امور جامعه از طریق حکومت اسلامی انجام می شود. در پژوهش حاضر، دیدگاه دو مفسر بزرگ معاصر جهان اسلام در زمینه الزام آوربودن یا نبودن نتیجه شورا برای حکومت تحلیل و بررسی شده است. با توجه به نتایج به دست آمده، رشیدرضا عمل به رأی اکثریت و نتیجه شورا را بر حاکم اسلامی و حکومت لازم می داند، اما در دیدگاه علامه طباطبایی، تبعیت از رأی حاصل از شورا یا رأی اکثریت، الزام آور نیست و تصمیم گیری نهایی، پس از مشورت و بررسی نظرات صاحب نظران بر عهده حاکم اسلامی است و این مسأله از ارزش و اهمیت نقش مشورتی مردم نمی کاهد.

مشارکت مردم در حفظ و اداره حکومت، یکی از ارکان نظام سیاسی و اجتماعی اسلام است. حکومت جمهوری اسلامی ایران که تجلّی حکومت دینی در عصر معاصر است، مظهر مشارکت مردمی در عرصه های مختلف سیاسی و اجتماعی می باشد و مقام معظم رهبری همواره توجه ویژه ای به مسأله حضور مردم در صحنه داشته و جایگاه خاصی برای این امر قائلند. با توجه به ورود انقلاب اسلامی به گام دوم خود، آشنایی با جایگاه مشارکت مردم در تداوم انقلاب، امری ضروری است. هدف این پژوهش که به روش اسنادی و تحلیل مضمون و با استفاده از منابع کتابخانه ای و اینترنتی انجام شده است، تبیین تأثیر مشارکت مردم در تداوم و استمرار انقلاب اسلامی ایران در اندیشه مقام معظم رهبری می باشد. یافته های تحقیق حاکی از آن است که مشارکت مردم در دو حیطه سیاسی و اجتماعی از مهم ترین مؤلفه ها در امر تداوم و استمرار انقلاب اسلامی، در اندیشه مقام معظم رهبری می باشد. از دیدگاه ایشان، اتکای انقلاب اسلامی ایران به حضور دائمی مردم، خنثی کننده توطئه های دشمن در طی این سال ها و علت اصلی استمرار و راز زوال ناپذیری انقلاب اسلامی ایران می باشد.