مرتضی قناعت

هدف پژوهش حاضر ارائه مدل توسعه یافتگی ورزش دانش آموزی ایران با استفاده از دیمتل فازی بود. این پژوهش از نظر هدف تحقیق جزو تحقیقات کاربردی بود و از لحاظ ماهیت، توصیفی و از حیث متغیرها، پژوهشی آمیخته بود که در دو مرحله انجام شد. ابتدا شاخصه های توسعه ورزش دانش آموزی در ایران توسط مصاحبه و نظریه داده بنیاد رویکرد گلیزر شناسایی شد و در مرحله دوم عوامل اثرگذار و اثرپذیر طبق رویکرد دیمتل فازی شناسایی و اولویت بندی شدند. با روش نمونه گیری هدفمند، پانزده مصاحبه به صورت حضوری و مجازی انجام شد و هشت نفر به پرسشنامه دیمتل فازی پاسخ دادند. یافته ها نشان داد، 59 گویه در قالب 11 مفهوم به عنوان شاخصه های توسعه یافتگی ورزش دانش آموزی ایران وجود دارد که طبق یافته ها به ترتیب اولویت شش مؤلفه منابع مالی، زیرساخت ورزشی، کیفیت و کمیت منابع انسانی، آموزش درس تربیت بدنی، فرهنگ سازی ورزشی و مدیریت کارآمد به عنوان شاخصه های اثرگذار و پنج مؤلفه حرفه ای سازی ورزش دانش آموزی، مسابقات دانش آموزی، تجهیزات نرم افزاری و فناورانه، انجمن های ورزشی و هنرستان های تربیت بدنی و استعدادیابی به عنوان شاخصه اثرپذیر شناسایی شدند. در نتیجه گیری کلی باید بیان کرد که عوامل اثرگذار باید در درجه اول اهمیت قرار بگیرند. همچنین ازآنجاکه مؤلفه های اثرپذیر وابسته به عوامل اثرگذارند یا حتی در صورت وجود نمی توانند به تنهایی موجب توسعه ورزش دانش آموزی شوند، باید به ترتیب اولویت شناسایی شوند و برای توسعه هرچه بیشتر ورزش دانش آموزی اقدام کرد.

پژوهش حاضر با هدف شناسایی عوامل مؤثر بر توسعه تربیت بدنی و ورزش دانش آموزی در استان های کشور بود که به صورت مطالعه موردی در این پژوهش استان خراسان رضوی در نظر گرفته شده بود. این پژوهش به لحاظ هدف از نوع پژوهش های کاربردی و به لحاظ ماهیت از نوع پژوهش های اکتشافی می باشد که به همین دلیل از روش سیستماتیک نظریه داده بنیاد و رویکرد گلیزری استفاده شد. از بین جامعه آماری پژوهش 12 نفر به صورت هدفمند به عنوان نمونه در بخش مصاحبه در نظر گرفته شدند؛ همچنین، محققان از مطالعات کتابخانه ای به عنوان منبع تکمیلی ابزار مصاحبه استفاده کردند. ده عامل موثر در توسعه ورزش در مدارس شامل عوامل مرتبط با نیروی انسانی، پیاده سازی ورزش همگانی و قهرمانی در مدارس، اقتصادی مالی، امکانات و زیرساخت های ورزشی، مدیریتی، آموزش پژوهش، فرهنگی اجتماعی، قوانین و مقررات، تبلیغات و رسانه و تکنولوژی و فناوری اطلاعات به عنوان عوامل مؤثر در توسعه ورزش دانش آموزی استان خراسان رضوی شناسایی شدند. برمبنای نتایج برای توسعه و ترویج تربیت بدنی و ورزش در مدارس باید به تعلیم و تربیت معلمان تربیت بدنی و ورزش در دانشگاه ها، برگزاری دوره های دانش افزایی برای معلمان ورزش، فراهم کردن زیرساخت های ورزشی در مدارس با همکاری خیرین و نهادهای مرتبط، برگزاری مستمر اردوها و رویدادهای ورزشی، ایجاد پایگاه های استعدادیابی در مدارس، برگزاری همایش ها و کنفرانس های علمی با محوریت ورزشی دانش آموزی، تهیه محتوای ورزشی به روز و کاربردی برای دانش آموزان، استفاده از نرم افزارهای آموزشی و استعدایابی ورزشی در مدارس و نظارت دائم از فعالیت های معلمان ورزش توجه کرد.

با ظهور بیماری کووید-19 در جهان، بسیاری از خانواده ها و مدیران با چالش نحوه مدیریت اوقات فراغت ورزشی روبه رو شده اند. هدف از پژوهش حاضر شناسایی چالش های پیش روی مدیریت اوقات فراغت ورزشی در دوران بیماری کووید-19 بود. روش پژوهش، از نظر پارادایم، تفسیری و، به لحاظ روش شناسی، کیو است. جامعه پژوهش شامل متخصصان و استادان دانشگاه با دانش کامل درخصوص اوقات فراغت ورزشی جوامع و خبرگان سیاست گذار در مباحث ورزشی این بحران از ایران بودند که به روش گلوله برفی انتخاب شدند. با تعداد 23 مصاحبه شونده، داده های گردآوری شده به اشباع نظری رسید. از میان مصاحبه های عمیق با خبرگان و پیشینه پژوهش، 29 عبارت شناسایی و، با تحلیل عاملی کیو، 7 الگوی ذهنی مشخص شد. براساس یافته ها، چالش های مدیریت اوقات فراغت ورزشی به ترتیب اولویت عبارت اند از توجه به مباحث اقتصادی، زیرساختی، سازمانی، امور ورزشکاران، سبک های زندگی و مسائل قرنطینه شوندگان بود. پیشنهاد می شود، برای برون رفت از این چالش ها، برنامه هایی جایگزین، با توجه به پروتکل های بهداشتی و راهکارهای جدید ارائه شده در این پژوهش، درنظر گرفته شوند.