زهرا محمدزمانی

زمینه: اختلال دوقطبی، نوعی اختلال خلقی مزمن و عودکننده است که بر عملکرد اجتماعی و شغلی فرد تأثیرگذار است. هدف از انجام این پژوهش تعیین اثربخشی مداخله ذهن آگاهی بر افکار خودکشی و هم جوشی فکر-عمل در مبتلایان به اختلال دوقطبی بود. روش: روش پژوهش نیمه آزمایشی و به شیوه پیش آزمون-پس آزمون با گروه کنترل و آزمایش بوده است. جامعه آماری پژوهش، کلیه بیماران مبتلا به اختلال دوقطبی مراجعه کننده به مراکز مشاوره روانشناختی شهر گرگان در سال 1401 بودند. تعداد 34 نفر با روش نمونه گیری در دسترس انتخاب و سپس به دو گروه آزمایش و کنترل (هر گروه 17 نفر)، به صورت تصادفی قرار گرفتند. گروه آزمایش تحت 8 جلسه 90 دقیقه ای درمان ذهن آگاهی قرار گرفت و گروه کنترل تا پایان پژوهش، درمان روانشناختی دریافت نکرد. ابزارهای پژوهش پرسشنامه های افکار خودکشی بک (1979) و هم جوشی فکر_عمل راچمن و شافران (1988) بود. از آزمون پارامتریک تحلیل کواریانس با استفاده از نرم افزار SPSS برای تحلیل آماری استفاده شد. یافته ها: نتایج نشان داد مداخله ذهن آگاهی اثر معناداری بر افکار خودکشی (61/0 =η 2 ، 001/0 P<، 73/47 = (1) F) و مؤلفه های هم جوشی فکر و عمل شامل مؤلفه های هم جوشی اخلاقی (72/0 =η 2 ، 001/0 P<، 38/81 = (1) F)، هم جوشی برای دیگران (36/0 =η 2 ، 001/0 P<، 83/17 = (1) F) و هم جوشی برای خود (56/0 =η 2 ، 001/0P<، 12/40 = (1) F) داشت. نتیجه گیری: بر این اساس می توان نتیجه گرفت که مداخله ذهن آگاهی منجر به کاهش افکار خودکشی و هم جوشی فکر-عمل در مبتلایان به اختلال دوقطبی شد.

هدف از این پژوهش بررسی رابطه بین تاب آوری، ویژگی های شخصیتی هگزاکو و پریشانی روان شناختی با اضطراب ناشی از بیماری کرونا در ساکنین شهر تهران بود. طرح پژوهش، کّمی و از نوع همبستگی بود. جامعه آماری این پژوهش کلیه شهروندان شهر تهران در سال زمستان 1399 و بهار 1400 بودند. به این منظور تعداد 600 نفر از این افراد با استفاده از فرمول کوکران و به روش نمونه گیری در دسترس انتخاب خواهند شد و به مقیاس اضطراب بیماری کرونا (CDAS) علیپور و همکاران (1398)، مقیاس تاب آوری (RISC) کانر و دیویدسون (2003)، سیاهه شخصیت هگزاکو (24-BHI) دی ورایز (2013) و پرسشنامه پریشانی روان شناختی کسلر (K-10) کسلر و همکاران (2003) پاسخ دادند. داده های جمع آوری شده با استفاده از ضریب همبستگی پیرسون و تحلیل رگرسیون چندمتغیره تحلیل شد. نتایج نشان داد که بین تاب آوری، ویژگی های شخصیتی هگزاکو (صداقت-فروتنی، برون گرایی، توافق، وظیفه شناسی و باز بودن) با اضطراب کرونا رابطه منفی و معناداری وجود دارد (0/01>P). بین ویژگی شخصیتی هگزاکو (هیجان پذیری) و پریشانی روان شناختی با اضطراب کرونا رابطه مثبت و معناداری وجود دارد (0/01>P). نتایج تحلیل رگرسیون چندگانه نیز آشکار کرد که 60/7 درصد واریانس اضطراب کرونا به وسیله تاب آوری، ویژگی های شخصیتی هگزاکو و پریشانی روان شناختی تبیین می شود. یافته های این پژوهش نشان می دهد که تاب آوری، ویژگی های شخصیتی هگزاکو و پریشانی روان شناختی نقش مهمی در پیش بینی اضطراب ناشی از بیماری کرونا در ساکنین شهر تهران دارند.