زینب کیانی

مقدمه و هدف: رهبری سطح پنج به عنوان یکی از رویکردهای نوین رهبری، نقشی کلیدی در ارتقای دلبستگی شغلی معلمان ایفا می کند..هدف از انجام این مطالعه، نقش واسطه ای رفتار فراوظیفه ای در رابطه بین رهبری سطح پنج و دلبستگی شغلی معلمان مقطع ابتدایی نورآباد ممسنی بود. روش شناسی پژوهش: این مطالعه توصیفی از نوع همبستگی بود که به صورت میدانی اجرا شد. جامعه آماری این تحقیق، کلیه معلمان مقطع ابتدایی نورآباد ممسنی بود. با توجه به اینکه حجم جامعه 485 نفر بود، بر اساس جدول مورگان 215 نفر نمونه پیشنهاد شده است. این تعداد نمونه بر اساس روش نمونه گیری تصادفی طبقه ای، برای پاسخگویی به پرسشنامه های استاندارد رهبری سطح پنج شریعت نژاد (1397)، رفتار فراوظیفه ای ارگان و همکارانش (1988) و دلبستگی شغلی شافلی  (۲۰۱۵) انتخاب شدند. روایی پرسشنامه ها با تایید خبرگان و پایایی با محاسبه آلفای کرونباخ بترتیب 852/0، 813/0 و 864/0 مورد تایید قرار گرفتند. برای آزمون میزان همبستگی  بین متغیرها از ضریب همبستگی پیرسون، تفاوت بین گروه ها از تی گروه های مستقل و برای بررسی نقش واسطه ای از معادلات ساختاری و نرم افزارهای SPSS و Amoos استفاده شد. یافته ها: یافته های  پژوهش حاکی از آن است که بین رهبری سطح پنج، رفتار فراوظیفه ای و دلبستگی شغلی رابطه مستقیم و معناداری برقرار بوده است. دلبستگی شغلی معلمان زن و مرد مقطع ابتدایی نورآباد ممسنی تفاوت معناداری ندارند. نتیجه گیری: بر اساس یافته های پژوهش می توان نتیجه گرفت که رهبری سطح پنج با ایجاد زمینه ای برای بروز رفتارهای فراوظیفه ای، نقش مؤثری در تقویت دلبستگی شغلی معلمان ایفا می کند. همچنین، عدم تفاوت معنادار میان معلمان زن و مرد نشان می دهد که تأثیر این سبک رهبری و رفتارهای فراوظیفه ای بر دلبستگی شغلی مستقل از جنسیت بوده و می تواند به عنوان راهکاری عمومی برای ارتقای کیفیت آموزش در مدارس ابتدایی به کار گرفته شود.

هدف از انجام پژوهش حاضر، بررسی مقایسه ای احساس شادکامی براساس جنسیت و پایه تحصیلی در دانش آموزان دوره متوسطه دوم شهرستان زاهدان بود. نمونه مورد بررسی عبارت بود از 400 نفر (189 نفر پسر و 211 نفر دختر) از دانش آموزان که به روش نمونه گیری چندمرحله ای طبقه ای تصادفی انتخاب شدند. طرح پژوهش، توصیفی و از مقیاس چند بُعدی رضایتمندی از زندگی دانش آموزان (MSLSS)[1] به منظور اندازه گیری احساس شادکامی استفاده شد. در کنار برخی از شاخص های توصیفی، برای آزمون فرضیه های پژوهش از آزمون های t نمونه های مستقل، تحلیل واریانس یک راهه و آزمون تعقیبی توکی استفاده شد. در کنار توصیف احساس شادکامی دانش آموزان به تفکیک جنسیت و پایه تحصیلی، یافته ها نشان داد که تفاوت معناداری در میانگین شادکامی و ابعاد رضایتمندی از خانواده، دوستان و محیط زندگی بین گروه دختران و پسران وجود دارد. همچنین یافته های به دست آمده از تحلیل واریانس یک راهه نشان داد که بین چهار پایه تحصیلی، ازنظر متغیّر شادکامی و ابعاد رضایتمندی از مدرسه، محیط زندگی و خود، تفاوت معناداری وجود دارد.