Conceptual Analysis, Identification, and Functional Study of Shurṭat al-Khamīs (مقاله علمی وزارت علوم)
درجه علمی: نشریه علمی (وزارت علوم)
آرشیو
چکیده
Shurṭat al-Khamīs was a military unit composed of elite soldiers loyal to Imam Ali (AS). This force was active at the beginning of his caliphate, before Kūfa became the administrative capital, between 35 and 40 AH. Although several studies have examined Shurṭat al-Khamīs , further research into its concept, instances, and functions is necessary to provide a clearer, more precise understanding of the institution. The present study aims to elucidate the nature and rationale of this term's naming, aiming to offer a more accurate understanding of this institution through process tracing. Among those identified as members of Shurṭat al-Khamīs are Aṣbagh ibn Nubāta, Jābir ibn ʿAbd Allāh , and Mālik al-Ashtar . The most significant functions of this institution include: "Protecting the Imam’s life, monitoring and supervising the marketplace, supporting military operations, pursuing criminals, enforcing legal punishments, boosting morale and assisting other military units, guarding the public treasury, combating internal security threats, and maintaining order in Kūfa." An examination of hadith, exegetical, and historical sources, alongside an analysis of the semantic range of the term, reveals that Shurṭat al-Khamīs does not refer merely to a military unit. Its policing and administrative dimensions are even more prominent, as several members possessed both military and non-military roles. By combining military and administrative duties, this institution often functioned as an executive arm of the government of the Commander of the Faithful (AS), playing a significant role in managing political and social crises.مفهوم شناسی، مصداق یابی و کارکردهای شرط ه الخمیس
شرطه الخمیس، گروه نظامیِ برپاییده ازسربازان برگزیده امام علی(علیه السلام) بودند که درآغاز خلافت ایشان و پیش از آنکه کوفه مرکز خلافت قرار گیرد، در بازه سال35 تا 40 هجری قمری پویا بودند. پیوست به اینکه مطالعاتی درباره شرطه الخمیس انجام شده است، با این حال ضرورت دارد تا با مطالعه افزون تر درباره مفهوم، مصادیق و کارکردهای شرطه الخمیس، تبیین روشن تر و دقیق تری از آن ارائه شود. آنچه درپی می آید، کوششی است برای برنمایاندن چیستی و چرایی نام گذاری این اصطلاح که با هدف شناخت دقیق تر این نهاد است و با روش ردیابی فرایند به انجام رسید. از جمله مصادیق شرطه الخمیس، می توان به اصبغ بن نباته، جابر بن عبدالله و مالک اشتر اشاره کرد. مهم ترین کارکردهای این نهاد عبارتند از: «صیانت ازجان امام»، «برنگری و پایشگری بازار»، «حضور در جنگ»، «جلب مجرم»، «اجرای حدود»، «تقویت روحیه و پشتیبانی از سایر گروه های نظامی»، «پاسبانی و نگهبانی از بیت المال»، «مبارزه با ناامن کنندگان داخلی» و «برقراری امنیت در کوفه». با واکاوی در منابع حدیثی، تفسیری، تاریخی و تحلیل دامنه معنایی این اصطلاح، آشکار می شود که شرطهالخمیس، تنها اشاره به یک گروه نظامی ندارد؛ بلکه جنبه انتظامی این گروه، نمایان تر است. چنان که برخی از افراد این گروه علاوه بر بخش نظامی، در جنبه های غیرنظامی نامور بودند. این نهاد با ترکیب وظایف نظامی و انتظامی، در بسیاری از موارد به عنوان بازوی اجرایی برای حکومت امیرالمؤمنان(علیه السلام) عمل کرده است و در مقابله با بحران های سیاسی و اجتماعی، نقش آفرینی های مهمی داشته است.








