دو موضوع واژگانی و نحوی در شاهنامه (نمادهای شتاب و نمونه ای از مالکیت محمولی) (مقاله علمی وزارت علوم)
درجه علمی: نشریه علمی (وزارت علوم)
آرشیو
چکیده
دستیابی به صورتی کهن تر و اصیل تر از شاهنامه، که هرچه بیشتر به سروده فردوسی نزدیک باشد، ایجاب می کند که به یکایک عناصر این اثر، از کلی ترین تا ریزترین، توجه شود. ویژگی های منحصربه فرد این اثر از جهت قدمت و حجم چشم گیرش، که آن را به یکی از مهم ترین منابع زبان فارسی در حوزه های گوناگونی همچون تاریخ، اسطوره شناسی، دستور تاریخی زبان و فنون بلاغت و صنایع ادبی تبدیل کرده است، اهمیت این توجه ویژه را صدچندان می کند. با همین رویکرد، نوشتار حاضر به دو موضوع اصلی می پردازد که ذیل آنها به برخی موضوعات دیگر نیز پرداخته شده است: موضوع نخست، یافتن و اثبات مواردی از کاربرد دو واژه «باد» و «گرد» است که به همراه حرف اضافه «از» یا بدون آن معنای شتاب و تندی را دربردارند. دیگر اینکه در تصحیح انتقادی شاهنامه، درباب موضوعات به ظاهر کم اهمیتی که تفاوت چندانی بین ضبط اقدم نسخ و اجماع سایر نسخ وجود ندارد، موضوعات کلیدی و مؤثر در معنای ابیات و روال داستان ها، ضروری است که در انتخاب ضبط ها حداکثر وسواس و دقت به کار گرفته شود و به صِرف وجود واژه ای از این دست در اقدم نسخ نباید حکم به صحت آن داد و آن را در متن گنجاند. به این موضوع با تکیه بر مصراعی که حاوی نخستین یادکرد ضحاک در شاهنامه است پرداخته شده است: «که از مهر بهرهَ ش نبود اندکی».Two Lexical and Syntactic Issues in The Šâhnâmeh: Symbols of Speed and an Example of Predicative Possession
The goal of achieving an older, more authentic version of the Shahnameh requires meticulous attention to every element, from the general themes to the smallest details. The unique features of this work, in terms of its antiquity and impressive volume, make it one of the most important sources of the Persian language in various fields such as history, mythology, historical language grammar, and rhetorical techniques. They increase the importance of this special attention a hundredfold. With this approach, the current article deals with two main issues, under which some other topics are also addressed. The first issue is to find and prove some cases of using the words bād "wind" and gard "dust" containing the meaning of haste and speed, with or without the preposition az. Another issue focuses on the fact that in the critical revision of the Shahnameh, regarding seemingly unimportant topics that do not differ much between the recording of the oldest (i.e., Florence) manuscript and the consensus of others, such as key and effective issues about the meaning of the verses and the flow of the stories, it is essential to use maximum care and precision in the selection of recordings, and the mere presence of a word of this kind in the oldest manuscript should not be used to judge its authenticity and include it in the text. This question has been addressed by relying on the verse containing the first mention of Zahhāk in the Shahnameh: ke az mehr bahra-sh nabud andaki.
تبلیغات
