پویایی فقه امامیه در امکان پذیرشِ «شخصیت حقوقی» برای هوش مصنوعی (مقاله علمی وزارت علوم)
درجه علمی: نشریه علمی (وزارت علوم)
آرشیو
چکیده
فقه امامیه که منبع الهام بخش حقوق ایران نیز می باشد، احکام موضوعات مختلف که انسان ها با آن مواجهند را تعیین می کند. توسعه ی جوامع و پیشرفت و تحول در عرصه های مختلف زندگی موجب شده است که موضوعات نوینی پدید آید و آنچه از فقه و حقوق انتظار می رود این است که به پرسش ها و خواسته های افراد در خصوص این مسائل، تا جایی که ارتباط با قلمرو موضوعی آنها پیدا می کند، پاسخی مناسب با مقتضیات زمان و مکان دهند. از جمله موضوعات نوپدید که سابقه ای در اعصار گذشته نداشته، هوش مصنوعی (فناوری هوشمند) است. پرسش اصلی تحقیق حاضر این است که آیا به موجب فقه امامیه می توان برای هوش مصنوعی قائل به شخصیت مستقلی (فرض یا اعتبار شخصیت) شد و صرفاً به عنوان یک شیء، مانند بسیاری از ابزارهای الکترونیکی به آن ننگریست؟ نگارندگان پس از تدقیق در فقه و حقوق ایران و با روش توصیفی – تحلیلی به این مهم رسیدند که چون مفهوم شخص حقوقی در فقه برای عناوین و موضوعاتی پذیرفته شده است، لذا با استناد به ارتکاز، سیره عقلا و اطلاقات و عمومات ادله این امکان وجود دارد که نسبت به هوش مصنوعی که از موضوعات مستحدثه است، قائل به شخصیت شد و آن را شخص حقوقی قلمداد کرد. همچنین در حقوق ایران و باتوجه به قانون تجارت الکترونیکی، اعتبار شخصیت برای هوش مصنوعی امکان پذیر است. با اعتبار شخصیت، هوش مصنوعی اهلیت لازم را برای مالک شدن و مسئولیت پذیری پیدا می کند.The dynamics of Imamia jurisprudence in the possibility of accepting "legal personality" for artificial intelligence
Imamia jurisprudence, which is the source of inspiration for Iranian law, determines the rulings on various issues that humans face. The development of societies and progress in various areas of life have led to the emergence of new issues. What is expected of jurisprudence and law is to provide answers to the questions and demands of individuals regarding new issues, as far as they are related to their subject, in a manner appropriate to the conditions of time and place. Among the new issues that it has no precedent in the past centuries is artificial intelligence. The main question of the present study is whether, according to Imamia jurisprudence, it is possible to consider artificial intelligence as an independent personality and not just look at it as an object? After studying jurisprudence and Iranian law, the authors concluded with a descriptive-analytical method that since the concept of a legal person has been accepted in jurisprudence for some topics and subjects, therefore, based on the conduct of the wise and the generality of the evidence, it is possible to attribute personality to artificial intelligence that is an emerging topic, and consider it a legal person. Also, in Iranian law and with regard to the e-commerce statute, personality recognition is possible for artificial intelligence. With personality recognition, artificial intelligence gains the capacity required to become an owner and take responsibility.
تبلیغات
