اجرت المثل زوجه و نحله با رویکردی بر قانون حمایت خانواده (مقاله علمی وزارت علوم)
درجه علمی: نشریه علمی (وزارت علوم)
آرشیو
چکیده
اجرت المثل، عوضی است که مرد در قبال کارهایی که زن در خانه وی انجام می دهد و شرعاً موظف به انجام آن ها نیست، به او پرداخت می کند. نحله نیز از جمله حقوق زنان مسلمان است که تحت شرایطی خاص به زن تعلق می گیرد. هدف این مقاله مداقه اجرت المثل و نحله با توجه به قانون حمایت از خانواده است؛ لذا سؤال این مقاله این گونه مطرح می شود که اجرت المثل زوجه و نحله، با توجه به قواعد فقه و قانون حمایت از خانواده، چه جایگاهی دارد؟ یافته ها حاکی از آن است که قبل از وضع تبصره ماده ۳۳۶ قانون مدنی، زوجه فقط در زمان طلاق، حق مطالبه اجرت المثل داشته است؛ اما قانون گذار با این عقیده که اجرت المثل حق زوجه است، با وضع تبصره ذکرشده، شرایطی را برای مطالبه آن مقرر کرده است. با این حال، علی رغم تصویب قانون جدید حمایت خانواده، موضوع قصد و عدم قصد تبرع زوجه همچنان منشأ بسیاری از اختلافات درخصوص مطالبه اجرت المثل است. موضوع نحله نیز با وجود نسخ تبصره ۶ ماده واحده قانون اصلاح مقررات مربوط به طلاق، مصوب ۱۳۷۱ به غیر از بند «ب» آن همچنان به عنوان ضمانت اجرایی برای جلوگیری از سوءاستفاده از حق طلاق، قابل مطالبه است.Spousal Financial Claims in Iranian Law: An Analysis of Ujrat al-Mithl and Niḥlah
Ujrat al-mithl refers to compensation that a husband pays his wife in exchange for tasks she performs in his household, which she is not religiously obligated to undertake. Nihlah is another right granted to Muslim women under specific conditions. This article examines ujrat al-mithl and nihlah in light of the Family Protection Law, addressing the following question: What is the legal standing of ujrat al-mithl and nihlah for a wife according to Islamic jurisprudence (fiqh) and the Family Protection Law? The findings indicate that prior to the enactment of the amendment to Article 336 of the Civil Code, a wife could only demand ujrat al-mithl at the time of divorce. However, the legislature, recognizing ujrat al-mithl as a wife’s right, established specific conditions for its claim through the aforementioned amendment. Nevertheless, despite the passage of the new Family Protection Law, the issue of the wife’s intent (qasd) or lack thereof to perform tasks gratuitously (tabarruʿ) remains a major source of dispute regarding claims for ujrat al-mithl. As for nihlah, despite the repeal of Note 6 of the Single Article of the Law Amending Divorce Regulations (1992)—except for clause (b)—it remains enforceable as a safeguard against the abuse of the right to divorce (ḥaqq al-ṭalāq).








