نقد و بررسی دیدگاه ودیعه و قرض بودن سپرده گذاری در بانک ها (مقاله علمی وزارت علوم)
درجه علمی: نشریه علمی (وزارت علوم)
آرشیو
چکیده
درباره حقیقت سپرده گذاری، به خصوص سپرده با سود در بانک ها، دیدگاه های متفاوتی مانند ودیعه، قرض، مضاربه، وکالت و قرارداد جدیدبودن مطرح شده است. بی گمان شرایط و احکام شرعی و حقوقی آن نیز بر اساس هریک از معاملات یادشده تفاوت خواهد کرد. یکی از نظرات دارای سابقه ودیعه بودن سپرده گذاری در بانک ها است و در مقابل، نظریه مشهور بین فقیهان و حقوق دانان قرض بودن سپرده ها است. مهم ترین اثر قرض بودن سپرده، جریان حرمت ربای قرضی برای گرفتن سود در این نوع معاملات بانکی است. در این مقاله با روش تحلیلی-توصیفی، پس از تبیین برخی مفاهیم لازم، دو دیدگاه ودیعه و قرض بودن سپرده گذاری، بررسی، ارزیابی و نقد می شود. مهم ترین یافته این تحقیق این است که سپرده گذاری در بانک قرارداد ودیعه نیست. همچنین قرض بودن سپرده گذاری در بانک ها اگرچه دیدگاه رایج است، محرز نیست. در نتیجه، آثار و احکام این دو عنوان فقهی بر سپرده گذاری مترتب نمی باشد. البته روشن است که شرایط و مقررات کلی معاملات بایستی در این موارد رعایت گردد.A Critical Examination of the View that Bank Deposits Constitute a Wadīʻah or a Qarḍ
Regarding the reality of deposit-making, particularly interest-bearing deposits in banks, various viewpoints have been proposed, such as wadīʿah, qarḍ, muḍārabah, wakālah, and being a new contract. Undoubtedly, the Sharīʿah and legal rulings and conditions thereof will also differ based on each of the aforementioned transactions. One of the longstanding opinions is that deposit-making in banks constitutes wadīʿah, while in contrast, the prevailing opinion among jurists and legal scholars is that deposits constitute qarḍ. The most important implication of deposits being qarḍ is the application of the prohibition of ribā qarḍī with respect to receiving interest in this type of banking transaction. In this article, employing an analytical-descriptive method, after elucidating some necessary concepts, the two viewpoints of deposit-making as wadīʿah and as qarḍ are examined, evaluated, and critiqued. The most important finding of this research is that deposit-making in banks is not a wadīʿah contract. Furthermore, although deposit-making in banks as qarḍ is the common viewpoint, it is not established with certainty. Consequently, the implications and rulings of these two fiqhī titles do not apply to deposit-making. Of course, it is evident that the general conditions and regulations of transactions must be observed in these cases.
تبلیغات
