نظارت بر رسانه با رویکرد فقهی و حقوقی
آرشیو
چکیده
نظارت بر رسانه به عنوان یکی از ابزارهای هدایت، کنترل و ارتقاء کیفیت محتوای رسانه ای، در جوامع مختلف با معیارهای گوناگونی ارزیابی می شود. در جمهوری اسلامی ایران، این مقوله افزون بر قوانین حقوقی، در آموزه های فقه اسلامی نیز مورد توجه قرار می گیرد. تلفیق دو رویکرد فقهی و حقوقی در نظارت بر رسانه چالش ها و الزامات خاص خود را دارد که شناخت آن برای تدوین سیاست های رسانه ای ضروری است. مسئله اصلی این پژوهش آن است که نظارت بر رسانه با چه مبانی فقهی و حقوقی قابل توجیه است و چه میزان از مداخله در محتوا، مشروع و قانونی به شمار می رود؟ هدف این پژوهش، تبیین چهارچوبی نظری برای مشروعیت و حدود نظارت بر رسانه در فقه اسلامی و حقوق ایران است. روش تحقیق در این پژوهش توصیفی-تحلیلی و با بهره گیری از منابع کتابخانه ای، اسناد حقوقی و متون فقهی صورت گرفته است. در بخش یافته ها، مشخص شد که فقه شیعه با استناد به اصولی چون امر به معروف و نهی از منکر، دفع مفسده و حفظ نظام نظارت بر رسانه را در شرایط خاصی مجاز و بلکه واجب می داند. از سوی دیگر، قوانین موضوعه نیز با تاکید بر حقوق عمومی، نظم اجتماعی و منع انتشار مطالب خلاف عفت عمومی یا امنیت ملی، چهارچوب هایی برای این نظارت ارائه می دهند. این پژوهش نشان می دهد که تلفیق رویکرد فقهی و حقوقی، امکان تعریف نظامی هماهنگ و مشروع برای نظارت بر رسانه را فراهم می سازد؛ با این حال، حفظ تعادل میان آزادی بیان و الزامات شرعی و قانونی نیازمند تبیین دقیق حدود و مرزهای این نظارت است.Monitoring the Media with a Jurisprudential and Legal Approach
Media monitoring, as a tool for guiding, controlling, and improving the quality of media content, is evaluated in different societies with different criteria. In the Islamic Republic of Iran, this category is also considered in the teachings of Islamic jurisprudence, in addition to legal laws. Combining the two jurisprudential and legal approaches in media monitoring has its own challenges and requirements, the recognition of which is essential for formulating media policies. The main issue of this research is what jurisprudential and legal foundations media monitoring can be justified on and what level of intervention in content is considered legitimate and legal? The aim of this research is to explain a theoretical framework for the legitimacy and limits of media monitoring in Islamic jurisprudence and Iranian law. The research method in this research is descriptive-analytical and uses library resources, legal documents, and jurisprudential texts. In the findings section, it was found that Shiite jurisprudence, based on principles such as, enjoining what is right and forbidding what is wrong, warding off corruption, and maintaining order, considers media surveillance permissible and even obligatory in certain circumstances. On the other hand, statutory laws also provide frameworks for this surveillance by emphasizing public rights, social order, and prohibiting the publication of material that violates public decency or national security. This research shows that combining jurisprudential and legal approaches allows for the definition of a coordinated and legitimate system for media surveillance; however, maintaining a balance between freedom of expression and religious and legal requirements requires a precise explanation of the limits and boundaries of this surveillance.
تبلیغات
