بررسی عوامل موثر ژئومورفولوژیکی در مکان یابی بهینه پادگان های نظامی با استفاده از داده های سنجش از دور در محیط GIS (مطالعه موردی: شهرستان خلخال، استان اردبیل)
آرشیو
چکیده
زمینه و هدف: مکان یابی بهینه پادگان های نظامی یکی از چالش های مهم در برنامه ریزی و توسعه زیرساخت های دفاعی است. انتخاب محل مناسب برای این تأسیسات نیازمند ارزیابی دقیق از عوامل مختلف محیطی، استراتژیک و اجتماعی است تا علاوه بر تأمین امنیت، تأثیرات منفی بر منابع طبیعی و جامعه کاهش یابد. بدین منظور در این پژوهش، مکان یابی بهینه پادگان های نظامی در شهرستان خلخال با استفاده از داده های سنجش از دور و مدل فرایند تحلیل شبکه ای(ANP) در محیط GIS انجام شد. روش شناسی : برای این منظور، ۱۲ متغیر مؤثر شامل فاصله از رودخانه، زمین شناسی، ارتفاع، شیب، جهت شیب، کاربری اراضی، پوشش گیاهی، فاصله از گسل، فاصله از جاده، فاصله از روستا، فاصله از شهر و جنس خاک در نظر گرفته شد. داده های مورد نیاز از منابع مختلف نظیر تصاویر سنجنده ASTERپایگاه داده GLC-FCS30D، تصاویر ماهواره ای Sentinel-2 و نقشه های زمین شناسی استخراج شدند. در فرایند ANP، ابتدا معیارها در دو خوشه طبیعی و انسانی دسته بندی شده و سپس با انجام مقایسات زوجی در نرم افزار Super Decisionsوزن نسبی معیارها تعیین گردید. در ادامه، سوپرماتریس اولیه، وزنی و نهایی تشکیل شد تا وزن نهایی معیارها مشخص شود. نتایج و یافته ها : نتایج نشان داد که مناطق با پوشش گیاهی متوسط، شیب کم تر از ۱۰ درجه، خاک های استپی قهوه ای و زمین های بایر، گزینه های مطلوب تری برای استقرار پادگان ها محسوب می شوند. همچنین، فاصله مناسب از گسل ها، رودخانه ها و سکونتگاه های انسانی به عنوان عوامل کلیدی در تصمیم گیری لحاظ شدند. تحلیل نقشه های ارتفاع، شیب، جهت شیب، پوشش گیاهی و کاربری اراضی نشان داد که نواحی مرکزی و شرقی شهرستان، به دلیل دسترسی مناسب به زیرساخت ها و شرایط محیطی پایدار، بهترین گزینه برای احداث پادگان های نظامی هستند. نتیجه گیری : نتایج این مطالعه می تواند به بهینه سازی مکان یابی پادگان های نظامی با درنظرگرفتن معیارهای استراتژیک، محیط زیستی و امنیتی کمک کند. این امر موجب افزایش کارایی عملیات نظامی، بهبود مدیریت بحران، کاهش هزینه های زیرساختی و کاهش آسیب پذیری در برابر بلایای طبیعی می شود.Examining the Geomorphological Factors Affecting the Optimal Location of Military Bases Using Remote Sensing Data in GIS Environment (Case Study: Khalkhal Township, Ardabil Province
Background and Objective : The optimal location of military bases is one of the major challenges in the planning and development of defense infrastructure. Selecting an appropriate site for these facilities requires a thorough assessment of various environmental, strategic, and social factors to ensure security while minimizing negative impacts on natural resources and communities. Methodology : In this study, the optimal location of military bases in Khalkhal County was determined using remote sensing data and the Analytic Network Process (ANP) model within a GIS environment. For this purpose, 12 effective variables were considered, including distance from rivers, geology, elevation, slope, slope direction, land use, vegetation cover, distance from faults, distance from roads, distance from villages, distance from cities, and soil type. The required data were extracted from various sources, such as ASTER sensor images, GLC-FCS30D database, Sentinel-2 satellite images, and geological maps. In the ANP process, criteria were initially classified into two clusters: natural and human-made, and then, pairwise comparisons were performed using Super Decisions software to determine the relative weights of the criteria. Subsequently, the initial, weighted, and final supermatrices were formed to determine the final weight of the criteria. Results and Findings : The results indicated that areas with medium vegetation cover, slopes less than 10 degrees, brown steppe soils, and barren land are more favorable for the establishment of military bases. Furthermore, appropriate distances from faults, rivers, and human settlements were considered as key factors in decision-making. Analysis of elevation, slope, slope direction, vegetation cover, and land use maps revealed that the central and eastern regions of the county, due to their convenient access to infrastructure and stable environmental conditions, are the best options for establishing military bases. Conclusion : The results of this study can contribute to the optimization of military base location by considering strategic, environmental, and security criteria. This would enhance the efficiency of military operations, improve crisis management, reduce infrastructure costs, and decrease vulnerability to natural disasters.
تبلیغات
