تطوّر مفهوم «نفس انسانی» از افلاطون تا فلسفه مسیحی (مقاله علمی وزارت علوم)
درجه علمی: نشریه علمی (وزارت علوم)
آرشیو
چکیده
نفس شناسی یکی از موضوعاتِ اگرچه پراکنده اما برجسته در رساله های افلاطون و همچنین یکی از محورهای اصلی تاملات فلسفی ارسطوست. ایده های این دو اندیشمند نزد نوافلاطونیان و فیلسوفان مسیحی امتداد یافت و بسترهای نفس شناسی در دو جریان فلسفه اسلامیِ پس از فارابی و فلسفه مدرنِ پس از دکارت را در سده های متاخر فراهم آورد. پیوستگی ایده های ناظر به فهم انسان از یونان تا دو جریان مذکور، آنچنان عمیق است که بدون آگاهی از آنها، ادعای فهم صحیح و دقیق ایده های متاخر در چیستی نفس انسانی، دشوار خواهد بود. جستار پیش رو با تکیه بر تحلیل منطقی عبارات افلاطون و ارسطو و مفسران آنها و سپس امتداد آن در فلسفه مسیحی، درصدد است تا فهمی نسبتاً منسجم و قابل قبول از سیر تطوّر تاریخیِ مفهوم «نفس» انسانی ارائه دهد. پرسش از تلقی این فیلسوفان از نفس در این برهه تاریخی که البته یکدست نبوده و فراز و فرودهای مختلفی را تجربه کرده، و همچنین کشف و تبیین تحوّلات مفهومی آن، مسئله راهبرِ این جستار است.The Evolution of the Concept of the Human Soul from Plato to Christian Philosophy
The study of the soul (psychology) is a subject that, although variably treated, remains prominent in Plato’s dialogues and constitutes a central theme in Aristotle’s philosophical inquiries. The ideas of these two thinkers were further developed by the Neoplatonists and subsequently by Christian philosophers, thereby laying the groundwork for the evolution of soul-related thought in two major traditions: Islamic philosophy after al-Fārābī, and modern philosophy after Descartes. The continuity and depth of these ideas, spanning from ancient Greece to these later traditions, are so significant that any attempt to understand recent theories about the soul without reference to their origins would be both inadequate and incomplete. This study, drawing upon logical analysis of the formulations presented by Plato, Aristotle, and their commentators—and their subsequent transmission into Christian philosophy—aims to provide a coherent and plausible account of the historical development of the concept of the human soul. The central question guiding this inquiry is how these philosophers conceptualized the soul during this historically dynamic period, characterized more by fluctuation and transformation than by uniformity, and how these conceptual shifts can be identified and explained.
تبلیغات
