سبحان دغاغله

تخیل به عنوان نیرویی واسط میان عقل و حس، یکی از ابزارهای مهم درک مفاهیم فراتر از ظاهر در متون مقدس به ویژه قرآن کریم است. این پژوهش با روش تحلیل تطبیقی، به بررسی نقش و شیوه های بهره گیری از عنصر تخیل در دو تفسیر معاصر یعنی من وحی القرآن اثر سید محمدحسین فضل الله(از مفسران شیعه) و التفسیر المنیر اثر دکتر وهبه زحیلی(از مفسران اهل سنت) می پردازد. بررسی های انجام شده نشان می دهد که فضل الله با نگاهی خلاقانه و هنری، از تخیل برای بازآفرینی فضای روانی، عاطفی و اجتماعی قصص قرآنی بهره می گیرد و این عنصر را در خدمت فهم عمیق تر و تأثیرگذارتر از آیات قرار می دهد. در مقابل، زحیلی با رویکردی محتاطانه تر، تخیل را بیشتر در چارچوب تحلیل های عقلانی، تاریخی و تعلیمی به کار می گیرد. نتیجه پژوهش نشان می دهد که هر دو مفسر، با رویکردی متعادل، از تخیل بهره گرفته اند؛ اما میزان، شکل، و هدف بهره برداری آن ها متفاوت است. این مقاله ضمن تبیین جایگاه تخیل در تفسیر قرآن، رویکردهای متنوع تفسیری در بهره گیری از آن را تحلیل و مقایسه می کند.