زهرا قاسم نجاد

در پژوهش های قرآنی، گرچه به بلاغت آیات توجه شایانی شده، اما ظرافت های خاصی از آن، نظیر استعاره های پنهان که بافتار معنایی ویژه ای دارند، کمتر مورد مداقه قرار گرفته اند؛ از این رو، ضرورت تبیین این پدیده ی ادبی-معنوی که درک عمیق تری از پیام الهی می بخشد، بیش از پیش احساس می شود. این مقاله با هدف برجسته سازی و تحلیل ساختار و کارکردهای استعاره های پنهان در قرآن کریم، به کشف لایه های معنایی نوینی در آیات می پردازد. روش تحقیق، کیفی و از نوع تحلیل محتوای تفسیری-بلاغی است که با رویکرد پدیدارشناسانه و با تکیه بر متون تفسیری و بلاغی اصیل، به شناسایی مصادیق و تبیین دلالت های این نوع استعاره می پردازد. مهم ترین یافته تحقیق نشان می دهد که استعاره های پنهان، فراتر از یک صنعت ادبی صرف، ابزاری قدرتمند برای القاء مفاهیم انتزاعی و معنوی به شیوه ای ظریف و تأملی هستند که مخاطب را به کاوش در اعماق حکمت الهی دعوت می کنند و به غنای لغوی و بلاغی قرآن می افزایند، همچنین، این پژوهش ابعاد ناشناخته ای از اعجاز بلاغی قرآن را آشکار می سازد که می تواند به فهم جامع تری از ساختار و کارکرد زبان قرآن منجر شود و زمینه ساز پژوهش های آتی در این حوزه گردد.