شهر هوشمند و توسعه پایدار شهری: رویکردی مدیریتی(مقاله علمی وزارت علوم)
منبع:
جغرافیا و توسعه فضایی دوره ۳ بهار ۱۴۰۵ شماره ۱
73 - 91
حوزههای تخصصی:
امروزه توسعه شهرهای هوشمند عموماً از دریچه سخت افزاری و تکنومحوری نگریسته می شود. با این حال، تحقق پایداری شهری نیازمند گذر از این نگاه و همگرایی فناوری با ابعاد اجتماعی، اقتصادی و زیست محیطی تحت یک نظام مدیریت یکپارچه است. این مطالعه با هدف تبیین ابعاد مدیریتی شهرهای هوشمند در راستای تحقق توسعه پایدار شهری و ارائه چشم اندازی راهبردی جهت هم راستا سازی فناوری های هوشمند با اهداف کلان پایداری انجام شده است. پژوهش حاضر مفهومی-نظری با رویکرد کیفی است. جهت گردآوری و تحلیل داده ها از روش «فراترکیب» و مرور نظام مند متون و مقالات بر اساس الگوی هفت مرحله ای سندلوسکی و باروسو استفاده گردید. یافته های پژوهش در قالب یک ماتریس تقاطعی میان ابعاد شش گانه شهر هوشمند (اقتصاد، مردم، حکمروایی، تحرک، محیط زیست و زندگی) و ارکان سه گانه توسعه پایدار (عدالت اجتماعی، کارایی اقتصادی و تاب آوری زیست محیطی) تدوین شد. تحلیل این ماتریس نشان داد که رویکرد مدیریتی باید از تمرکز صرف بر ابزارهای فناورانه به سمت پیامدها و نتایج تغییر جهت دهد؛ به نحوی که فناوری به عنوان متغیری وابسته به اهداف مدیریتی عمل نماید. هوشمندسازی شهری تنها زمانی به توسعه پایدار منجر می شود که فناوری نه به عنوان یک هدف مستقل، بلکه به عنوان ابزاری توانمند کننده در خدمت پیامدهای پایداری باشد. پیاده سازی الگوی مدیریت شهری یکپارچه تضمین می کند که ابتکارات هوشمندسازی در نهایت به ارتقای کارایی، بسط عدالت اجتماعی و افزایش تاب آوری برای تمامی اقشار جامعه ختم شود.