سید حسن سبزواری

قرآن کریم به دلیل عمق معنایی و ابعاد مختلف آن، همواره به ترجمان معصوم نیازمند بوده است. در نظام معرفتی شیعه، اهل بیت(علیهم السلام) به عنوان راسخون در علم و قرآن ناطق، یگانه مراجع حقیقی تفسیر و تأویل وحی هستند. این مقاله با هدف بررسی چگونگی تجلی آیات قرآن کریم در زیارت غدیریه امام هادی(علیه السلام)، به تحلیل نقش آن حضرت به عنوان مفسر واقعی قرآن می پردازد. روش پژوهش، تحلیل محتوای کیفی فرازهای زیارت غدیریه و تطبیق آن ها با آیات صریح یا تلویحی قرآن کریم است. یافته ها نشان می دهد که امام هادی(علیه السلام) با زبان استدلالی، معارف قرآنی را در قالب فرازهای زیارت تعلیم داده اند. این پژوهش، فرازهای منتخب را براساس نظام جامع موضوعات امامت دسته بندی کرده و به بررسی تجلی آیات قرآنی در محورهایی مانند شرایط امام )مانند نصب، عصمت، افضلیت و علم ویژه(، مناصب امام )ازجمله ولایت، حجیت و هدایت(، مقامات امام) مانند دین قویم بودن، صراط مستقیم بودن، فاروقیت و امام المتقین بودن(وظایف امت نسبت به امام )مانند معرفت، اطاعت و بیعت( و تاریخ نهاد امامت می پردازد. نتیجه آن که زیارت غدیریه فراتر از یک متن دعایی، منبعی غنی و بی بدیل برای فهم معارف و ابعاد گوناگون امامت با رویکرد قرآنی از منظر اهل بیت (علیهم السلام) است. این رویکرد نه تنها به تعمیق شناخت از فضایل و جایگاه امیرمؤمنان(علیه السلام) و اثبات مدعای امامیه نسبت به خلافت راستین یاری می رساند، بلکه راهی نو برای تدبر در پیوند ناگسستنی میان «کتاب » و «عترت » فراهم می آورد.