صدیقه گیوی

ظلم یکی از مسائل پیچیده انسانی است که تأثیرات قابل توجّهی در سطوح فردی و اجتماعی دارد و همواره مورد توجّه مکاتب فرهنگی، دینی و اخلاقی قرار گرفته است. بررسی ابعاد مختلف ظلم در متون وحیانی، به ویژه قرآن کریم و مستندات روایی، از اهمیت ویژه ای برخوردار است. پژوهش حاضر با استناد به آیات قرآن و روایات معصومان‰ به تبیین مفهوم ظلم، انواع و مصادیق آن، وظایف انسان در برابر ظلم و آثار روحی، دنیوی و اُخروی آن پرداخته است. هدف این تحقیق، دستیابی به فهم عمیق تری از تأثیرات ظلم بر روان و رفتار انسان ها و ارائه راه کارهایی برای مقابله با ظلم و پیشگیری از آثار منفی آن در سطوح فردی و اجتماعی با رویکرد روان شناسی است.

بینامتنیت از موضوعات کاربردی در حوزه مطالعات ادبی است که روابط بین دو متن را با تحلیل های متفاوتی مورد بررسی قرار می دهد. ژنت از مشهورترین نظریه پردازانی است که انواع روابط بینامتنی را طبقه بندی و تحلیل کرده است. بر اساس بینامتنیت متون ادبی در خلأ خلق نمی شوند؛ بلکه هر متنی، هم به لحاظ زبان شناختی و هم به جهت معناشناسی، وام دار متون قبل از خود است و به صورت خودآگاه یا ناخودآگاه از آن متون الگو گرفته و بهره برده و پیوند ناگسستنی با آنها دارد. از آنجا که قرآن و عترت‰ مهم ترین منبع هدایت و دستورالعمل کامل زندگی بشر هستند، مقاله حاضر با بهره گرفتن از روش تحلیل روابط بینامتنی در صدد پاسخگویی به این سؤال است که: ارتباط محتوایی سلام ها و لعن های قرآن و سلام ها و لعن های زیارت عاشورا چگونه تحلیل می شود؟ بر اساس نتایج پژوهش، زیارت عاشورا رابطه بینامتنی و زبان شناختی با متن قرآن کریم دارد و متعلَّق سلام ها و لعن های آن با سلام شدگان و لعن شدگان در قرآن مشترک است.