سید مصطفی مکارم

مفهوم نژادپرستی با معادل Racism که به آن تبعیض نژادی با معادلRacial discrimination نیز گفته می شود، نوعی تبعیض است که متمرکز بر تفاوت های نژادی حاصل از تفاوت های ظاهریِ جسمی و فیزیکی است. این مقاله ابتدا با بیرون کشیدن این مفهوم از آیات قرآن و با رویکرد کیفی تحلیلی توصیفی و با روش تفسیر اجتهادیِ قرآن به قرآن، در صدد پاسخ به این پرسش است که: «از نظر قرآن، تبعیض نژادی چگونه تعریف می شود؟» و سپس این پاسخ را با تعریف غربی آن مقایسه می کند و زمینه های اتحاد و اختلاف این دو نظر را با یکدیگر بیان می نماید. نتیجه به دست آمده این که، دیدگاه قرآن در مورد تبعیض نژادی با نگاه غربی از این نظر که هر دو معتقد به عدم تبعیض در مورد انسان ها هستند، همسوست و آن را مردود می داند؛ زیرا این نوع تبعیض، انسان ها را بر اساس مؤلّفه ای دسته بندی می نماید که خود نقشی در آن نداشته اند و قادر به تغییر آن مؤلّفه نیز نخواهند بود.

مقاله پیش رو، نظریات مختلف در باب واقع نمایی، سمبلیک بودن، ترکیبی از این دو و در ادامه، منحصر به فرد بودنِ زبان قرآن را ملاحظه کرده و در پایان، به بررسی نظریه های مطرح شده در این زمینه پرداخته و مشخص کرده است که آیا این زبان به حقیقت خارجی اشاره دارد، یا همه چیز به صورت نمادین در آن بیان شده است و یا ترکیبی از دو زبان واقع نما و نمادین است یا این که با رد همه این نظریات، بایستی آن را زبانی منحصر به فرد دانست. این کنکاش با روش کتابخانه ای و تحلیلی انجام شده است. با بررسی ادعاهای موجود و نقد آنها، این نظر حاصل می شود که زبان قرآن، نوع خاصی از زبان است که در دیگر کتب آسمانی مشاهده نمی شود و به دلیل مبرّا بودن از هر تغییر و تحریف بشری، زبانی یکتا و منحصر به فرد است که در گونه های موجود در نظریه های زبانی مذکور نمی گنجد.