موسی اشکوری

مسئله رجعت به عنوان یکی از مباحث اعتقادی در کنار سایر آموزه های اعتقادی امامیه، از جایگاه مهمی برخوردار است. چنانچه در روایات شیعی، مسئله «رجعت» از اعتقادات خاص شیعه ذکر شده و آن قدر از اهمّیت بالایی برخوردار است که منکران آن را از مذهب تشیّع بیرون دانسته اند و به تصریح روایات، اعلام شده است که آنان از ما نیستند. این اصول و اعتقادات خاص امامیه و نیز پایبندی و پایداری پیروان مکتب اهل بیت‰ به آن مؤلفه ها و آموزه های اعتقادی، سبب شده تا همواره از سوی دشمنان و کینه توزان، مورد آماج شبهات و انتقادات فراوان قرار گیرند. در عصر کنونی، «احسان الهی ظهیر» به عنوان یک وهّابی پاکستانیِ متعصّب، در سال های متمادی عمر خود تلاش کرد تا با دلایل و استناداتی همچون بیان سیر تاریخی شکل گیری رجعت در شیعه، در بیشتر تألیفات خود اعم از کتاب ها، کتابچه ها، مقالات، جزوات و نیز سخنرانی ها، مناظرات و غیره به اصول و اعتقادات خاص شیعه و پیروان مکتب اهل بیت‰ بتازد و اتهاماتی را وارد سازد. او که دانش آموخته دانشگاه های وهابیت است، برای تخریب چهره شیعه خصوصاً شیعه اثناعشری، مدّعی است تمامی اصول و اعتقادات دینی و فکری شیعه، متأثّر از اوهام و خرافات و به نوعی اقتباس از دیگران است. با بررسی اتهامات الهی ظهیر، مشخص شد که تمامی استدلالات الهی ظهیر، ادعایی بیش نبوده و فرقی بین شیعیان عصر حضور با شیعیان دوران غیبت که شیعه اثناعشری اند نیست.

جایگاه خاص شیعه و به تبع آن، مؤلّفه ها و آموزه های اعتقادی، پیوند خاصی را در میان شیعیان به وجود آورده اند، به طوری که پایبندی و پایداری شیعیان به آموزه های اعتقادی خود، زمینه کینه و عداوت را در دشمنان و مخصوصاً در ستیزه گران با مذهب راستین اهل بیت‰ سبب شده است. از جمله آموزه های اعتقادی شیعه که در آخر الزمان و بعد از قیام حضرت مهدی† اتفاق خواهد افتاد، بازگشت افراد خاص به دنیاست، در حالی که پیش تر از دنیا رفته اند. این اتفاق که در روایات شیعی از آن با عنوان «رجعت» یاد می شود، بر گرفته از روایت متواتر شیعی است که برخی از آیات الهی به آن اشاره دارد و شواهد تاریخی نیز بر آن صحّه می گذارد و آن را تأیید می کند؛ عقل نیز با اتکا به امارات و نشانه ها، اصل وجود آن را ثابت می داند. در این میان، احسان الهی ظهیر، وهابی متعصّب پاکستانی در طول سال های عمر خویش تلاش کرد تا با رد و انکار این آموزه و خرافی خواندن آن و با استناد به سخنان پیشینیان خود، ضمن تهمت های ناروا به شیعه، اصول و اعتقادات شیعیان به این آموزه را دارای منشأ نفسانی بداند. در این پژوهش، تلاش شده است اعتقادات و آراء الهی ظهیر در نفسانی دانستن آموزه رجعت در شیعه، بررسی و به اشکالات مطرح پاسخ داده شود.