حسن پورجم

این پژوهش با روش توصیفی-تحلیلی و با تکیه بر مطالعات کتابخانه ای، به بررسی و اثبات مفهوم «شهادت اعضا و جوارح» در روز قیامت با تأکید ویژه بر کارکرد تربیتی آن در پیشگیری از ارتکاب گناه می پردازد. تحقیق حاضر، ضمن معرفی شاهدان روز جزا، پیامدهای اعتقادی و اخلاقی این باور را در تقویت بنیان های ایمان و تقوای فردی در حیات دنیوی تبیین می نماید. خداوند متعال، با وجود نظارت دائم خویش بر افکار و اعمال بشر، برای اتمام حجت، شاهدان متعددی را مقرر فرموده است تا هیچ محمل یا راهی برای انکار باقی نماند. در این ساختار، اعضا و جوارح انسان در روز قیامت علیه او شهادت خواهند داد. این گواهی دو صورت می یابد: شهادت قولی، که در آن اعضا به اذن الهی تکلم کرده و به اعمال مرتکب شده اقرار می نمایند، و شهادت حالی، که در آن اعضا از طریق وضعیت و حال خود، گواهی ضمنی بر اعمال دنیوی شان ارائه می دهند. شاهدان قیامت به دو دسته تقسیم می شوند: گروهی که با علم و آگاهی شهادت می دهند و از حق شفاعت برخوردارند، و گروهی که صرفاً نقش گواه دارند و فاقد حق شفاعت هستند. با استناد به آموزه های دینی (نظیر رساله حقوق امام سجاد (ع)) و ادله عقلی-نقلی، اثبات می شود که رعایت حقوق اعضا و جوارح در دنیا، زمینه را برای نقش آفرینی مثبت آنان فراهم می آورد و درک این مکانیزم در روز حساب، نقش محوری در تربیت دینی و بازدارندگی از گناه ایفا می کند.