مطهره ریاحی

این مطالعه با هدف ارائه تحلیلی چندسطحی از چالش های مدیریتی گودهای مسکونی در بافت فرسوده شهری، با تمرکز ویژه بر گود سیدالشهدا تهران انجام شد. ضرورت انجام این پژوهش از پیچیدگی فزاینده مدیریت فضاهای بحرانی در کلان شهرها و ضعف هماهنگی میان سطوح مختلف حکمرانی شهری ناشی می شود. به این منظور، از رویکرد ترکیبی کیفی کمی برای تحلیل داده های گردآوری شده از سطوح مختلف نهادی، سازمانی و محلی استفاده شد. یافته های کیفی، معماری بحران را در قالب سه تم کلیدی آشکار ساخت: «چرخه معیوب آسیب پذیری سه گانه» (ترکیب فقر ساختاری، فرسودگی کالبدی و فروپاشی نهادی)، «جهان های اجتماعی موازی» (شکل گیری شکاف های هویتی فعال و پارادوکس همبستگی) و «گسست نهادی سه لایه» (فروپاشی اعتماد در سطوح ارتباطی، عملکردی و پذیرشی). تحلیل کمی نیز با استخراج سه عامل اصلی ناکارآمدی نهادی، ضعف تاب آوری اجتماعی و ناکارآمدی فضایی کالبدی این ساختار سه گانه را تأیید و کمّی کرد. نوآوری این پژوهش در ارائه چارچوبی یکپارچه برای مدیریت چندسطحی است که بر تعامل و هم افزایی نهادهای کلان، میانی و خرد تأکید دارد. بر این اساس، مدل حکمرانی شبکه ای طراحی شد که سه گذار اساسی را ممکن می سازد: گذار از حکمرانی جزیره ای به شبکه ای، از مشارکت نمادین به ساختاریافته و از راهبردهای تک سرعته به چندسرعته. نتایج تحقیق می تواند به عنوان مبنایی برای سیاست گذاری شهری و تقویت مشارکت ساختاریافته ذی نفعان در جهت شکستن چرخه های معیوب بحران به کار رود.