نیکزاد نوری

مهاجرت معکوس پدیده ای است که سال های اخیر در حال رشد است. دلایل این مهم به دافعه زندگی شهری و جاذبه روستا مربوط است. این پدیده پیامدهای گوناگونی برای روستاها به همراه داشت و تا کنون بسیاری از ساختارهای سنتی در روستا را دستخوش تغییر کرده است. مقاله حاضر تلاش دارد دلایل و پیامدهای مهاجرت معکوس در کاکاوند شرقی  از توابع نورآباد دلفان را واکاوی کند. رویکرد نظری مبتنی بر آراء هریس در باب سیاست های رفاهیِ دولت است. روش پژوهش مردم نگاری و فنون گردآوری داده، مشاهده و مصاحبه است. مشاهدات در حوزه رفتار و کالبد به مدت دو سال و مستمر انجام گرفت. تعداد مصاحبه شوندگان نیز 22 نفر بود که به شیوه نمونه گیری نظری انتخاب شدند. یافته ها نشان می دهند: مهاجرت روستاییان کاکاوند شرقی به شهرهای هرسین، صحنه و کرمانشاه پس از اصلاحات ارضی شروع شد و تا دهه 80 خورشیدی ادامه داشت. کمبود منابع، افزایش جمعیت و خشکسالی های پی درپی از دلایل اصلی آن بودند. مهاجران در شهر به دو گروه فرودست و فرادست تقسیم شدند. از اوایل دهه 80، عمران روستایی در دستور کار دولت قرار گرفت. مهاجران فقیر برای رهایی از مشکلات اقتصادی و مهاجران ثروتمند برای ویلاسازی، سرمایه گذاری در طرح های کشاورزی و دامداری به روستا بازگشتند. مهاجرت معکوس کاکاوندی ها غالباً ماهیت اقتصادی داشت. از جمله پیامدهای آن می توان به رونق دوباره روستانشینی، ورود سبک های زندگی جدید، حضور فعال در نهادهای مدرن روستایی، زوال اقتدار سنتی زمین داران، زوال معماری سنتی، زوال یاریگری، تخریب محیط زیست و تحقیر فرهنگ سنتی روستا اشاره کرد.