ابوالفضل قره چاهی

آیه ۲۳ سوره شوری، مشهور به آیه مودّت، از مهم‌ترین آیات در تبیین پیوند ایمانی میان امت اسلامی و خاندان پیامبر اکرم$ است. مسئله اصلی این آیه، تعیین معنای «فی القربی» و شناسایی مصادیق آن است؛ زیرا بر اساس ظاهر آیه، پیامبر$ هیچ پاداشی برای رسالت خویش مطالبه نکرده، مگر مودّت نسبت به ذی‌القربی. در این مقاله، پس از بررسی لغوی واژگان کلیدی آیه، دیدگاه‌های مختلف مفسران درباره مراد از «قربی» تحلیل می‌شود و با استناد به روایات متعدد شیعه و برخی منابع اهل سنت، این نتیجه به دست می‌آید که اهل‌بیت( مصداق قطعی این عنوان‌اند. بر این اساس، مودّت نسبت به اهل‌بیت( نه‌تنها یک محبت عاطفی، بلکه تکلیفی دینی و نشانه‌ای از پیوند واقعی با رسالت پیامبر$ است. در ادامه، با توجه به جایگاه امام عصر% در سلسله اهل‌بیت(، لزوم مودّت و انتظار فعال نسبت به آن حضرت نیز قابل تبیین می‌شود.