سید مرتضی حسینی بیدگلی

ماده تاریخ ها، به صورت کتیبه های شعری یا نثری که سال ساخت یا وقوع رویدادی را با محاسبه حروف ابجد بیان می کنند، از جلوه های هنری و ادبی معماری اسلامی ایرانی و بخشی از میراث ناملموس فرهنگی ایران و جهان اسلام به شمار می آیند. این عناصر، علاوه بر کارکرد مستندسازی، حامل لایه هایی از اطلاعات تاریخی، فرهنگی، هنری و مذهبی اند و از رهگذر زیبایی شناسی کلامی و نمادشناسی، پنجره ای به گذشته می گشایند. پیوند این ویژگی ها با تجربه زیسته گردشگری می تواند فراتر از مشاهده صرف بنا، به خلق تجربه ای غنی و چندبعدی منجر شود که بر جذابیت و ماندگاری خاطره سفر می افزاید. پژوهش حاضر با رویکرد توصیفی تحلیلی و با بهره گیری از مطالعات بین رشته ای در حوزه های ادبیات و گردشگری، کارکردهای ماده تاریخ در جذب گردشگران داخلی و خارجی را بررسی کرده است. نتایج نشان می دهد که ماده تاریخ از طریق تقویت هویت تاریخی، خلق روایت های داستانی و ایجاد جلوه های بصری منحصربه فرد، ظرفیت بالایی برای به کارگیری در بازاریابی فرهنگی و توسعه پایدار گردشگری فرهنگی دارد. بهره برداری مؤثر از این ظرفیت، مستلزم حفاظت فیزیکی کتیبه ها، ارائه تفسیر چندزبانه و گنجاندن آن ها در برنامه ریزی های گردشگری خلاق است.