امروزه از گردشگری بعنوان یکی از عوامل موثر در پایداری نواحی روستایی یاد می شود. بنحوی رونق گردشگری باعث توسعه اجتماعی، اقتصادی، کالبدی و زیست/محیطی روستا، اشتغال و مانع خروج نیروی کار آن می شود. در پژوهش حاضر براساس مولفه های گردشگری در پایداری نواحی روستایی اقدام به سطح بندی و گروهبندی مکانی 12 روستای نمونه گردشگری در شهرستان آستانه شده است. در این راستا، 12 پرسشنامه در قالب 17 گویه اجتماعی، اقتصادی، کالبدی و زیست/محیطی به دهیاران ارائه شد. پایایی پرسشنامه براساس آزمون آلفای کرنباخ برابر با 643/0(متوسط) و روایی گویه ها توسط متخصصین امر تایید گردید. از روش تحلیل سلسله مراتبی برای تعیین وزن گویه ها و مدل ویکور نیز جهت سطح بندی روستاهای گردشگری استفاده شد. همچنین از تحلیل خوشه ای و تحلیل مولفه های مبنا برای گروه بندی مکانی روستاها استفاده گردید. نتایج نشان داد روستای دستک و لله وجه سر در بخش ساحلی، روستای پرکاپشت یاورزاده در بخش مرکزی و روستای گیسم و کته شصت آبادان دارای مقدار Q برابر با صفر بوده و از شرایط بهتری نسبت به سایر روستاها برخوردار هستند. زیرا هرچه مقدار این شاخص به صفر نزدیکتر باشد، شرایط بهتر و هر چه به یک نزدیکتر باشد شرایط نامطلوب تر خواهد بود. همچنین تحلیل خوشه ای مولفه-های گردشگری، روستاها را در 3 گروه و تحلیل مولفه های مبنا در 5 گروه قرار داد. تحلیل مکانی گروه ها در فضای شهرستان نشان دهنده عدم توسعه یکنواخت مولفه ها در روستاهای این ناحیه بوده و این تفاوت ها از قابلیت های گردشگری روستاها و عدم وجود برنامه ریزی جامع فضایی در سطوح مختلف اعم از ملی، منطقه ای و محلی ناشی می شود.
