منظر رنج؛ مصائب توسعه دیگران در منافع جامعه محلی
آرشیو
چکیده
مقدمه شکل گیری این پژوهش به زمستان 1403 برمی گردد که مطالعه «کمپ B» در بندر امام خمینی از سوی گروه معماری حوزه هنری سازمان تبلیغات اسلامی به پژوهشکده نظر پیشنهاد شد. «کمپ B» نامی است که سازندگان ژاپنی شرکت پتروشیمی ایران-ژاپن (IJPC)، به بخشی از اقامتگاه کارگران خود در 15 کیلومتری پتروشیمی داده بودند. آن زمان، بندر ماهشهر بزرگترین منطقه سکونتی نزدیک پتروشیمی بود و در اراضی امروزین بندر امام زندگی شهری جریان نداشت. بندر امام (شاهپور) از آنرو برای احداث تأسیسات پتروشیمی انتخاب شده بود که با بهره گیری از خورهای (پیشرفت آب در خشکی) خود امکان کشتیرانی تا فاصله نزدیکتری به اهواز، مرکز لجستیک استان خوزستان را فراهم می کرد. صنایع نفتی که از اواخر قاجار در خوزستان احداث شده بود، اهواز را مرکز لجستیک خود با سرزمین اصلی قرار داد و بندر شاهپور نزدیک ترین خروجی به آب های بین المللی بود. از این رو راه آهن بندرشاهپور-اهواز با خط مستقیمی که امروزه بی اهمیت انگاشتنش هر عارضه طبیعی یا اجتماعی در پیرامون خود را با حرکت بر مدار قضیه حمار تصریح می کند، احداث شد. همان خطی که در جریان جنگ جهانی نیز متفقین با اتصال آن به بندر شاه در دریای مازندران، پل پیروزی خود را در مقابل آنها و متحدانشان ایجاد کردند. بدین ترتیب برای بندر شاهپور به مثابه نقطه آغاز دسترسی به سرزمین ایران، مزیتی ایجاد شد که در قیاس با سایر بنادر کشور در طول دوهزار کیلومتر، ساحل جنوب آن را در موقعیت برتری قرار داد. ژاپنی ها در سال 1352 ساخت پتروشیمی را در این نقطه آغاز کردند تا ارزش افزوده صنایع نفتی را با کارگر ارزان، معافیت های مالیاتی، هزینه های بالاسری اندک ناشی از قیمت زمین، زیرساخت ها و مهمتر از همه معافیت از انتقال حجم انبوه نفت خام از طریق فراوری آن در مبدآ مضاعف سازند. بدین ترتیب بندر شاهپور که پس از انقلاب اسلامی، بندر امام خمینی خوانده شد، در هیئت یکی از مهمترین بنادر کنونی کشور زاده شد.The perspective of suffering; the suffering of others in the development of the interests of the local community
The genesis of this research dates back to the winter of 2025, when the Architecture Group of the Howzeh Honari (Artistic Domain) of the Islamic Propagation Organization commissioned the Nazar Research Center to study “Camp B” in Bandar-e Imam Khomeini. “Camp B” was the name given by the Japanese constructors of the Iran-Japan Petrochemical Company (IJPC) to a section of their workers’ residential complex, located 15 kilometers from the petrochemical plant. At that time, Bandar-e Mahshahr was the largest residential area near the plant, and urban life had not yet taken root in the lands that now constitute Bandar-e Imam Khomeini.
Bandar-e Imam (formerly Bandar-e Shahpur) was selected for the construction of the petrochemical facilities because its khors (tidal inlets or creeks where the sea advances into the land) enabled navigation closer to Ahvaz, the logistical hub of Khuzestan Province. The oil industries, established in Khuzestan since the late Qajar period, had made Ahvaz their primary logistical center connecting to the mainland, and Bandar-e Shahpur served as the nearest outlet to international waters. Consequently, the Bandar-e Shahpur-Ahvaz railway was constructed-a direct line whose modern-day perceived insignificance belies its historical rationale, as it navigated around every natural or social obstacle in its path with the logic of a pons asinorum. This is the very same line that the Allied forces, by connecting it to Bandar-e Shah on the Caspian Sea during World War II, established their “Bridge of Victory” against the Axis powers and their allies.
Thus, a distinct advantage was created for Bandar-e Shahpur as the primary access point to the Iranian mainland, placing it in a superior position compared to other ports along the country’s two-thousand-kilometer southern coastline.
In 1973, the Japanese commenced the construction of the petrochemical complex at this location. Their objective was to multiply the value-added of the oil industries by leveraging several key factors: cheap labor, tax exemptions, minimal overhead costs owing to low land and infrastructure prices, and, most significantly, the elimination of the need to transport vast quantities of crude oil by processing it at the source. It was in this context that Bandar-e Shahpur-renamed Bandar-e Imam Khomeini after the Islamic Revolution-was born, emerging as one of the most important ports in the country today.
تبلیغات
