نگاهی دیگر به اعتبار مالکیت های فکری در فقه امامیه؛ با تاکید بر تجربه قانون گذاری در ایران (مقاله علمی وزارت علوم)
درجه علمی: نشریه علمی (وزارت علوم)
آرشیو
چکیده
مشکلات ناشی از فتوا به عدم اعتبار مالکیت های فقهی از سوی برخی فقیهان، و به پیروی از آنان: تردید قانون گذاران و دادرسان ایرانی پس از پیروزی انقلاب اسلامی، هنوز هم از بین نرفته است؛ در حالی که به نظر می رسد گذشته از حکم اوّلی، استفاده از ابزار ثانوی یا احکام حکومتی نیز می تواند مشکل گشا باشد. برای تبیین این مسئله، مقاله حاضر در دو بخش سامان یافته است. بخش نخست عهده دار بیان اهمیت و حساسیت موضوع، پیشینه آن درحقوق ایران و بالاخره تبیین محل نزاع و ریشه اختلاف نظرهاست. دربخش دوم نیز استدلال های موافقان و مخالفان، با تفکیک احکام اولیه از احکام ثانویه و حکومتی، مورد بررسی قرارگرفته و ما را به این نتیجه می رساند که به رسمیت شناخته شدن حقوق و مالکیت های فکری فاقد راه حل های شرعی نیست. تأکید مقاله بر «تجربه قانون گذاری در ایران» به آن دلیل است که طبق اصل چهارم قانون اساسی: کلیه قوانین و مقررات حاکم در کشور باید بر اساس موازین اسلامی باشد و هیچ مقرراتی از این اصل استثنا نیست. بنابراین، قوانین و مقررات جاری در کشور را باید مطابق با فقه امامیه دانست و یا حداقل پذیرفت که مغایرتی با شرع ندارند. این تجربه عملی راه را برای تحلیل های علمی هموارتر می سازد.A Reconsideration of the Validity of Intellectual Property Rights in Imami Jurisprudence: With an Emphasis on Iran’s Legislative Experience
The persistence of doubts regarding the legitimacy of intellectual property rights in Imami jurisprudence stemming from the fatwas of certain jurists and influencing legislators and judges in post-revolutionary Iran have not yet disappeared. While apart from primary rulings, it appears that secondary principles and governmental decrees can offer viable solutions. To explain this issue, this article is structured into two main sections. The first examines the significance and sensitivity of the issue, its background in Iranian law, and finally, explaining the dispute and the root of the disagreement. In the second section analyzes the arguments of both proponents and opponents, separating between primary rulings, secondary principles, and governmental directives. The findings suggest that recognizing intellectual property rights is not without religious solutions. The article emphasizes the "legislative experience in Iran" because, according to Article 4 of the Constitution, all laws and regulations in the country must be based on Islamic principles and there are no exceptions to this principle. Consequently, Iran’s current legal framework must either align with Imami jurisprudence or at least not contradict Sharia. This practical experience provides a foundation for more scholarly analysis.
تبلیغات
