تبیین سناریوهای فراروی امنیت آب در شهرهای نوبنیاد (مورد مطالعه؛ شهر جدید پردیس، تهران) (مقاله علمی وزارت علوم)
درجه علمی: نشریه علمی (وزارت علوم)
آرشیو
چکیده
پیشینه و هدف: جهان امروز با چالش های فزاینده ای در حوزه امنیت آب مواجه است. الگوهای بارش در نقاط مختلف جهان در حال تغییر است. سطح آب های زیرزمینی در حال کاهش است و آلودگی منابع آب به مسائل امنیت آب افزوده است. با افزایش روزافزون جمعیت در شهرها و به دنبال آن افزایش مشکلات و مسائل ناشی از شهرنشینی در ابعاد گسترده اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی و زیست محیطی، لزوم ایجاد و استفاده از پلتفرم های مدیریت شهری با رویکرد استراتژیک مطرح شده است. ایران نیز از جمله کشورهایی است که شهرهای جدید با عملکرد جذب سرریز جمعیت برای تعداد زیادی از کلان شهرهای آن تعریف و اجرا شده اند. شهر تازه تأسیس پردیس به عنوان جاذب سرریز جمعیت کلان شهر تهران، در 30 کیلومتری شرق تهران واقع شده است. این شهر از نظر ژئومورفولوژی در جایگاه مناسبی واقع نیست و با مشکلات زیست محیطی متعددی از جمله کمبود آب و ورود فاضلاب های شهری، صنعتی و کشاورزی به آبراه های طبیعی مواجه است. با توجه به احتمال گسترش این شهر در آینده، به نظر می رسد مسئله آب در آن اهمیت بسزایی داشته باشد. سوال مطرح این است که سناریوهای فراروی امنیت آب شهر جدید پردیس چیست؟ روش شناسی: پژوهش حاضر از نوع کاربردی است. داده های مورد نیاز با روش کتابخانه ای و پیمایشی جمع آوری و با استفاده از نرم افزارهای Micmac و Scenario Wizard بررسی و تحلیل شدند. در پژوهش حاضر، ابتدا با مراجعه به منابع کتابخانه ای، مهم ترین عوامل مؤثر بر امنیت آب شهر جدید پردیس شناسایی و صحت آنها از طریق مصاحبه با خبرگان بررسی شد. در مرحله بعد، پرسشنامه محقق ساخته در قالب ماتریس تحلیل اثرات تنظیم و میزان ارتباط بین متغیرها و حوزه مربوطه توسط خبرگان در نرم افزار Micmac شناسایی شد. با توجه به عوامل شناسایی شده، در مجموع 25 حالت برای 6 متغیر کلیدی در نظر گرفته شد. بر اساس متغیرهای کلیدی و حالت های مختلف آنها، پرسشنامه محقق ساخته دیگری به صورت متقاطع کلیدی طراحی و در اختیار جامعه آماری پژوهش قرار گرفت. جامعه آماری پژوهش شامل 28 نفر از متخصصان فعال در مطالعات امنیت آب است که با استفاده از روش نمونه گیری هدفمند انتخاب شدند. پرسشنامه های تکمیل شده از طریق دستور Ensemble وارد نرم افزار Scenario Wizard شدند و سبد سناریوهای قوی برای امنیت آب شهر جدید پردیس شناسایی و سناریوهای با سازگاری قوی در نرم افزار Vensim تحلیل و شبیه سازی شدند. یافته ها و بحث: متغیرهایِ بی اعتمادی شهروندان به بازیگران سیاسی در سطوح محلی، منطقه ای و ملی، افزایش احساس تبعیض، افزایش رقابت محلی برای دسترسی به منابع آب، افزایش روابط قدرت در قالب تضاد و درگیری، افزایش مهاجرت به شهر پردیس و ناکارآمدی مدیریت منابع آب به عنوان متغیرهای کلیدی شناسایی شدند. متغیرهای کلیدی در قالب حالت های مختلف تعریف و سناریوهای احتمالی تدوین شد. بنابراین، سناریو فراروی امنیت آب در شهر جدید پردیس با 22/22 درصد بحرانی مشخص شد. نتیجه گیری: ۸۵ درصد از کشور ایران دارای آب و هوای خشک و نیمه خشک است. طی سال های اخیر به دلیل رشد سریع جمعیت و توزیع نامناسب فضایی، شهرنشینی، تغییرات اقلیمی، خشکسالی های متوالی، بیابان زایی و آلودگی هوا، کاهش سطح آب های زیرزمینی کاهش یافته و به طورکلی با کمبود آب مواجه بوده است. شهر جدید پردیس، واقع در ایران و شرق استان تهران، با هدف جذب سرریز جمعیت استان تهران که طی سال های اخیر با بحران آب مواجه است، ساخته شده است. طراحی سناریو برای شش متغیر کلیدی و خروجی نرم افزار سناریو ویزارد نشان داد که وضعیت آینده امنیت آب در شهر جدید پردیس بحرانی است و سه راهکار مهار، تعامل و همزیستی برای حل بحران پیش روی امنیت آب شهر جدید پردیس پیشنهاد شد.Explaining Future Scenarios of Water Security in Newly Founded Cities (Case study: New City of Pardis, Tehran)
Background and Purpose: Today, the world faces to widespread and growing challenges in the area of water security. Precipitation patterns in different parts of the world are changing, alternating between drought and flood; groundwater levels are declining, and pollution of water resources is adding to water security issues. The increasing population growth in cities and the subsequent increase in problems and issues arising from urbanization in broad economic, social, cultural, and environmental dimensions, the need to create and use urban management platforms with a strategic approach has arisen. Iran has new cities with attraction of population overflow function have been defined and implemented for a large number of metropolitan cities in the country. The newly founded city of Pardis, which was built as a population overflow for the Tehran metropolis, is located 30 kilometers east of Tehran. This city has no suitable alternative in terms of geomorphology and faces numerous environmental problems, including water shortages and the entry of urban, industrial, and agricultural wastewater into natural waterways. Considering the possibility of this city expanding in the future, the water issue seems to be important in it. The main question is what are the scenarios for the water security of the new city of Pardis?
Methodology: The present study is of an applied nature. The required data were collected through library and survey methods and examined and analyzed using Micmac and Scenario Wizard software. In the present study, first, by referring to library resources, the most important factors affecting the water security of the new city of Pardis were identified and their accuracy was checked through interviews with experts. In the next stage, a researcher-made questionnaire was prepared in the form of an impact analysis matrix and the degree of relationship between the variables and the relevant field was identified by experts in Micmac software. With a view to the identified factors, a total of 25 cases were considered for 6 key variables. Based on the key variables and their different cases, another researcher-made questionnaire was designed in a cross-sectional manner and provided to the research statistical population. The research statistical population includes 28 experts active in water security studies who were selected using a purposive sampling method. The completed questionnaires were entered into the Scenario Wizard software through the Ensemble command, and a portfolio of scenarios for the water security of the new city of Pardis was identified, and scenarios with strong compatibility were analyzed and simulated in the Vensim software.
Findings and Discussion: Citizens' distrust of political actors at the local, regional, and national levels, increased feelings of discrimination, increased local competition for access to water resources, increased power relations in the form of conflict and conflict, increased migration to the city of Pardis, and inefficiency of water management were identified as key variables. Key variables were defined in the form of different states and scenarios for water security were developed. Therefore, the water security situation of the new city of Pardis was expressed as a critical situation with 22.22%.
Conclusion: Iran, 85% of which has an arid and semi-arid climate, has been facing water shortages in recent years due to rapid population growth and improper spatial distribution, urbanization, climate change, successive droughts, desertification and air pollution, decreasing groundwater levels, and overall water scarcity. The new city of Pardis, located in Iran and east of Tehran province, was built with the aim of absorbing the population overflow of Tehran province, which is facing a water crisis in a number of its phases. The scenario design for six key variables and the output of the Scenario Wizard software showed that the current water security situation in the new city of Pardis is critical, and three solutions of containment, interaction, and coexistence were proposed to solve the crisis facing the water security of the new city of Pardis.
تبلیغات
