نظم آهنگ قرآن

سخن وقتی می تواند مفهوم خویش را به بهترین وجه منتقل نماید و در روح شنونده موثر باشد که به زیور فصاحت و بلاغت و سایر محسنات لفظی و معنوی، آراسته باشد؛ زیباترین سخن، یعنی قرآن کریم از این لحاظ در اوج فصاحت و ستیغ بلاغت می باشد. قرآن کریم، سرشار از صنایع ادبی است و این ویژگی های بی بدیل قرآن، به همراه سبک و اسلوب ویژه ای که نه نثر است و نه نظم؛ مخاطبین را به حیرت و شگفتی واداشته است. در حقیقت موسیقی و نظم آهنگ قرآن کریم، جدای از معنای آن نیست بلکه، هماهنگ با مقصود و غرض آیه و هم جهت با معنای آن است. نظم و آهنگی که بر مجموعه حاکم است، خود به چند دسته تقسیم می شود؛ که هر کدام جنبه ای از اعجاز قرآن را برای همگان روشن می کند. این پژوهش در صدد آن است که به بررسی و شناسایی جنبه موسیقیایی و نظم آهنگ الفاظ و عبارات قرآن کریم با روشی تحلیلی – توصیفی و با استناد به منابع کتاب خانه ای بپردازد.

امروزه نظم آهنگ و موسیقی قرآن، در سطح آیات، جملات، واژگان و حروف در مباحث اعجاز بیانی و بلاغی قرآن با هدف نمایاندن نظم و اسلوب بدیع قرآن در ارائه مفاهیم و آموزه های دینی و اسلامی مورد مداقه و تحلیل قرار می گیرد. اعجاز موسیقایی و ضرب آهنگ قرآن از جمله معجزات برجسته قرآن است که بررسی دقیق و کشف وجوه مختلف آن به خصوص در سوره های کوتاه قرآن احساس می شود. از این رو در این مقاله راز موسیقایی آیات سوره انفطار و چگونگی پیوند ناگسستنی آن با معانی متعالی آیات از رهگذر روش توصیفی تحلیلی، بررسی شد. بررسی های ادبی و زبان شناختی سوره انفطار حاکی از این است که نظم آهنگ درونی سوره در بعد آوامعنایی، واج آرایی، واژه گزینی و تصویرپردازی و همچنین موسیقی بیرونی آن نظام آوایی، ایقاع و ساختار موسیقایی خاص و منحصر به فردی را بوجود آورده که موجب نظم اعجاب برانگیز، ارتباط دقیق با معانی و مقاصد آیات و تأثیر بیشتر معانی بر مخاطب می شود.