تبعات تحصیلی

اضافه بار کتب درسی پدیده ای فراگیر در سراسر جهان است. شناخت و پیشگیری از معضلات آن برای هر نظام آموزشی ضرورت دارد. در این پژوهش تلاش شد با استفاده از روش پدیدارشناسی توصیفی و واکاوی ادراک و تجربه زیسته معلمان به شناسایی و بازنمایی تبعات اضافه بار برنامه درسی در دانش آموزان بپردازیم. مشارکت کنندگان را از میان معلمان آموزش و پرورش مناطق 3 و 8 تهران و با استفاده از نمونه گیری ملاکی انتخاب کردیم. داده ها پس از 15 مصاحبه اشباع شد. داده ها را با استفاده از مصاحبه نیمه ساختاریافته گردآوری و بر اساس راهبرد کلایزی تحلیل کردیم. به منظور تأییدپذیری صحت داده ها از شیوه های بازرسی و بازبینی در زمان کدگذاری، بهره گیری از نظرات همکاران و تأیید آنها و ارتباط درازمدت استفاده کردیم. مرور مستمر و متوالی مصاحبه ها و مقایسه داده ها به شناسایی و دسته بندی سه مضمون اصلی عملکردی، روان شناسی، رفتاری و هشت زیر مضمون و ۲۳ نشانگر منجر شد. با توجه به نتایج به دست آمده، می توان گفت دانش آموزان با تبعاتی همچون کاهش تعهد و سازگاری تحصیلی روبه رو هستند. با توجه به اهمیت دوره ابتدایی و اثرات مخاطره آمیز اضافه بار در ابعاد فردی و اجتماعی در این دوره پیشنهاد می شود در تصمیمی فوری، با استفاده از موارد شناسایی شده، نسبت به اصلاح کتب درسی اقدام شود و به تبع آن کیفیت برنامه درسی نظام آموزشی را ارتقاء داد.