پیامد تربیتی

پیشینه و اهداف: معلم مهم ترین عنصر دستگاه تعلیم و تربیت است و در قرن حاضر با توجه به تحولات سریع نیاز به معلمان فکور بیش از پیش احساس می شود. در همین راستا، هدف پژوهش حاضر، واکاوی عوامل زمینه ساز، موانع عمل و پیامدهای حضور معلمان فکور از دیدگاه معلمان و مدیران مدارس شهرستان نیریز بود. روش ها : پژوهش کیفی حاضر با روش پدیدارشناسی انجام شد. مشارکت کنندگان بالقوه پژوهش را کلیه مدیران و معلمان مدارس ابتدایی شهرستان نیریز در سال تحصیلی1402-1401 تشکیل دادند. روش انتخاب شرکت کنندگان به صورت هدفمند(افراد مطلع) بود. افراد نمونه در بخش معلمان، ده معلم با توجه به نظر مدیران با سابقه بالای ده سال سابقه مدیریت و در بخش مدیران هفت مدیر، با توجه به نظر کارشناس متوسطه و ابتدایی اداره آموزش و پرورش انتخاب شدند. جمع آوری داده ها از طریق مصاحبه های نیمه ساختارمند انجام شد. گردآوری داده ها با 17 شرکت کننده به نقطه اشباع رسید. جهت تجزیه و تحلیل داده ها از نرم افزار مکس کیودا MAXQDA) ( نسخه 10، در قالب کدگذاری نظریه پردازی داده بنیاد استفاده شد. جهت تعیین اعتبار داده ها، از اعتباریابی مخاطب استفاده شد. یافته ها: پس از تحلیل کلی مصاحبه ها، تعداد 509 کد اولیه شناسایی شد که پس از پالایش به 440 کد باز، 17 زیر مقوله و 4 کد محوری تبدیل شدند. از تعداد 440 کد ، 163 کد به موانع عمل معلمان فکور، 93 کد به عوامل زمینه ساز تأمل و تفکر، 80 کد از به عوامل مؤثر در غنای کار معلمان، 104 کد به پیامدهای تربیتی حضور معلمان فکور در مدرسه و کلاس تخصیص یافت. نتیجه گیری: تحلیل ها نشان داد دانش آموزان و مسائل مربوط به دانش آموزان، توانمندی های آموزشی معلم، ویژگی های شخصی و عاطفی معلم، برخورداری از فرصت های مناسب یادگیری و آگاهی از جامعه و محیط پیرامونی به عنوان عوامل زمینه ساز؛ موانع ستادی، موانع انسانی و موانع محیطی-موقعیتی به عنوان موانع عمل؛ تعاملات مثبت و پویا، بسترسازی های تحول گرا و فضای مدیریتی مدرسه به عنوان راهکارهای غنا و پیامدهای مرتبط با دانش آموزان، اولیا، همکاران، شخص معلم و پیامدهای مرتبط با مدرسه و جامعه به عنوان پیامدهای حضور معلمان فکور شناسایی شدند.

پژوهش حاضر باهدف کاوش در نهج البلاغه ، به منظور شناسایی و استخراج مؤلفه های کلیدی ذهنیت فلسفی در اندیشه و سیره امام علی (ع) انجام شده است. با توجه به تأکید فیلیپ اسمیت بر اهمیت تفکر فلسفی به عنوان راهنمایی برای عمل صحیح، این پژوهش در پی ارائه الگویی عملی و مناسب، به ویژه در عرصه تربیت، برای پرورش انسان هایی متفکر و آگاه است. ابعاد سه گانه ی ذهنیت فلسفی، شامل جامعیت، تعمق و انعطاف پذیری، که توسط اسمیت مطرح شده اند، به عنوان چهارچوبی نظری برای تحلیل نهج البلاغه مورداستفاده قرارگرفته اند. هر یک از این ابعاد، با مؤلفه های مرتبط با خود، مبنای جستجو در متون نهج البلاغه قرارگرفته و مستندات لازم از بیانات و سیره امام علی (ع) استخراج شده اند. سپس، چگونگی تجلی این ذهنیت فلسفی در رفتار و گفتار امام علی (ع)، به عنوان یک الگو و اسوه تربیتی، تحلیل و بررسی شده است. یافته های پژوهش نشان می دهند که شاخص های تربیتی بسیار ارزشمندی، ازجمله صبر، دوراندیشی، میانه روی، اندیشه ورزی، عفو، مهربانی و اعتدال، در سیره عملی و رهنمودهای امام علی (ع) نمود و بروز داشته اند که همگی ریشه در ذهنیت فلسفی عمیق آن حضرت دارند. در این پژوهش، از روش توصیفی-تحلیلی برای بررسی و تحلیل داده ها استفاده شده است.