مسئله زنان

پارلمان به عنوان یک نهاد مدنی مدرن در ایران، در سنجش با سایر کشورهای خاورمیانه سابقه قدیمی تری دارد. پس از پیروزی جنبش مشروطه، زنان در ساختارهای فرهنگی، اجتماعی، سیاسی و اجرایی جامعه ایران، نسبت به دوره های پیشین از موقعیت بهتری برخوردار شدند. پس از پیروزی انقلاب اسلامی، جایگاه زنان در حوزه های مختلف نه تنها کاهش پیدا نکرد، که در بعضی موارد افزایش هم یافت. در دوره پنجم مجلس شورای اسلامی (1375-1379ش) مشارکت زنان از نظر کمی و کیفی، بهبود چشم گیری داشت. در این دوره، تعداد نمایندگان زن به 14 نفر افزایش یافت. این نمایندگان با کمک سایر همتایان خویش، کمیسیون زنان، جوانان و خانواده را تشکیل دادند و از منظر مسائل زن و خانواده به قانون گذاری پرداختند. آن ها با نقش آفرینی و حضور مؤثر در تهیه پیش نویس، ارائه طرح ها و فعالیت های بین المجالس، با تصویب قوانین مهمی به رشد و تعالی زن و خانواده در جامعه کمک کردند. تحقیق حاضر، با بهره گیری از روش پژوهش کیفی و رویکردی تحلیلی-توصیفی، در پی پاسخ به این پرسش است که فعالیت نمایندگان زن در دوره پنجم مجلس شورای اسلامی، چه پیامدهایی برای جایگاه بانوان در جامعه داشت. فرضیه پژوهش چنین است که نمایندگان زن با حمایت نهادهای مدنی و فعالیت هدفمند در پارلمان، با تصویب و اصلاح قوانین، به پیشرفت موقعیت زنان در جامعه کمک کردند.

پژوهش پیشِ رو از منظر نظریه بی ادبی کلامی کالپپر (1996 و 2011) به بررسی شیوه های آسیب رساندن به وجهه زنان در سینمای دهه 90 ایران پرداخته است. هدف نخست این پژوهش یافتن انواع بی ادبی کلامی در مواجهه با زنان بود. هدف دوم نیز به بررسی چگونگی تاثیرگذاری بافت اجتماعیِ مرتبط با بی ادبی کلامی علیه زنان پرداخته است. هدف سوم پژوهش تحلیل چگونگی بازتولید یا نقد نظام مردسالار با توجه به الگوهای بی ادبی کلامی است. ازآنجاکه رابطه ای دوسویه میان سینما و جامعه وجود دارد، سینمای دهه 90 به عنوان بستر بازتاب دهنده شرایط فرهنگی-اجتماعی زنان در جامعه امروز ایران مورد توجه واقع شد. یافته ها نشان می دهد که از میان پنج الگوی بی ادبی کلامی، بی ادبی مثبت و بی ادبی منفی رایج ترین انواع بی ادبی کلامی به کاررفته علیه زنان در سینمای دهه 90 است که الگوی نخست بیشتر علیه زنان طبقات متوسط و مرفه و الگوی دوم علیه زنان طبقه فرودست استفاده شده است. همچنین برخی آثار به بازتولید وضع موجود و برخی دیگر نیز به نقد آن پرداخته اند.