پایه ابتدایی

کتاب درسی یکی از رایج ترین منبع یادگیری دانش آموزان در سیستم های آموزشی محسوب می شود. تحلیل محتوا به عنوان یک ابزار پژوهش های علوم تربیتی در جایگاه پر اهمیتی قرار گرفته است. هدف از پژوهش حاضر، تحلیل محتوا کتب مطالعات اجتماعی پایه ابتدایی براساس روش هارتلی می باشد. جامعه آماری این پژوهش، کل محتوای کتب مطالعات اجتماعی پایه ابتدایی می باشد و نمونه آماری هم از سه بخش اول، وسط و اخر کتب به صورت تصادفی انتخاب شده است. برای تجزیه و تحلیل داده ها هم از روش های آماری میانگین و جدول فراوانی و تعیین درجه دشواری متن هارتلی بهره گیری شده است. نتیجه پژوهش نشان داد که محتوا و متون کتب نسبت به سطح و سن فراگیران به ترتیب خیلی ساده، ساده، نسبتا ساده است و نیاز به تغییراتی احساس می شود تا از پیامدهای این گونه محتوا که می تواند شامل بی حوصلگی بی علاقگی فراگیران و کم رنگ تر شدن نقش معلمان در امر یاددهی_یادگیری می باشد جلوگیری به عمل آید.

انتقال از هر مرحله زندگی به نوعی تغییر محسوب می شود و نیازمند سازگاری با شرایط جدید است. با آغاز آموزش رسمی در دوران ابتدایی کودکان با انتظارات و مسئولیت های زیادی مواجه می گردند که موجب تنش هایی روانی در آنان می گردد. آموزش مهارت های سازگارانه می تواند در کاهش فشارهای روانی و فراهم نمودن بستر مناسب برای رشد فکری مؤثر باشد. در همین راستا پژوهش حاضر با هدف تعیین اثر بخشی آموزش ذهن آگاهی بر احساس انسجام و خلاقیت دانش آموزان پایه پنجم ابتدایی شهرستان ارومیه انجام شد. پژوهش حاضر از نوع مطالعات نیمه آزمایشی و از نوع پیش آزمون- پس آزمون با گروه کنترل می باشد. جامعه آماری پژوهش حاضر تمامی دانش آموزان دختر پایه پنجم ناحیه یک شهر ارومیه بودند که در سال تحصیلی 1402-1401 مشغول به تحصیل بودند. تعداد 30 نفر (15 نفر گروه آزمایش و 15 نفر گروه گواه) به شیوه خوشه ای چند مرحله ای انتخاب گردیدند. شرکت کنندگان در مراحل پیش آزمون و پس آزمون مقیاس های احساس انسجام و تفکر خلاق را تکمیل کردند. گروه آزمایش طی ده جلسه 45 دقیقه ای تحت آموزش ذهن آگاهی قرار گرفت و گروه کنترل هیچ مداخله ای دریافت نکرد. تحلیل داده ها با استفاده از آزمون تحلیل کواریانس انجام شد. نتایج نشان دادند که آموزش ذهن آگاهی باعث افزایش احساس انسجام گردید در حالیکه بر تفکر خلاق تأثیری نداشت. نتایج پژوهش حاضر نشان داد که آموزش ذهن آگاهی می تواند به عنوان روش مناسبی برای بهبود احساس انسجام و به تبع آن کاهش مشکلات رفتاری دانش آموزان مورد استفاده قرار گیرد.