ریاضی ابتدایی

بدفهمی ها در ریاضی، باعث ایجاد مشکل در یادگیری دانش آموزان می شوند. شناسایی این بدفهمی ها و دانستن راهکارهایی برای رفع آن ها می تواند به معلمان کمک کند تا برای بهبود یادگیری دانش آموزان، گام هایی سازنده بردارند. کسرها یکی از مفاهیم پرکاربرد ریاضیات دوره ابتدایی هستند. در این مقاله به بررسی بدفهمی هایی می پردازیم که دانش آموزان دوره ابتدایی در یادگیری کسرها با آن بدفهمی ها مواجه می شوند. بازنمایی های چندگانه به عنوان یکی از راهکارها برای رفع بدفهمی های کسرها معرفی می شود و مثال هایی نیز در این زمینه ارائه می گردد. همچنین روش تدریس بایبی که یکی از روش های تدریس یادگیرنده محور است به عنوان یکی دیگر از راهکارهای رفع بدفهمی ها در زمینه کسرها پیشنهاد می گردد و با بیان مثال هایی، شرح داده می شود.

هدف پژوهش کیفی حاضر،که با رویکرد مشارکتی انجام شده، تسهیل درس تساوی کسرها کتاب ریاضی پایه سوم ابتدایی است . جامعه آماری پژوهش حاضر ۲۳ دانش آموز دختر ابتدایی دبستان شهید فهمیده واقع در شهرستان بیستون استان کرمانشاه می باشد. داده های پژوهش حاضر به کمک مصاحبه نیمه ساختار مند و مشاهده مستقیم توسط اعضای تیم در دو مرحله نقد بررسی و جمع آوری گردید تا داده ها به اشباع نظر برسد . با توجه به بررسی های انجام شده که از سوی تیم صورت گرفت نقاط ضعف و قوتی در تدریس اول و اجرای آن توسط مجری بیان شد و پس از تجدید نظر و اصلاح نقاط ضعف و بکارگیری پیشنهادات بیان شده تدریس دوم درس با رویکرد مشارکتی فعال و روش ساختن گرایی اجرا شد . این تغییرات نشان دهنده تاثیرگذاری نقدهای اعضای تیم و تصحیح اجرای معلم بود این روشها و اصلاحاتی که انجام گرفت با توجه به تدریس اول و نقد و بررسی هایی بود که توسط اعضای تیم به طرح درس و اجرای آن وارد شد. بر اساس بررسی هایی که صورت گرفت تعداد ۸۵ کد باز و تعداد۱۶ کد محوری و ۷ کد گزینشی حاصل شد یافته ها نشان داد که عوامل مهارت های ارتباطی، ایجاد انگیزه ،مهارت کلامی و غیرکلامی، مدیریت زمان ،استفاده از روش های نوین تدریس کلاس داری، کاربردی کردن یافته ها، مهارت آموزشی، فضای آموزشی و مهارت های انسانی و ادراکی و فنی در تاثیر یادگیری درس فوق الذکر تاثیر گذار است

خلاقیت یکی از عوامل مهم در توسعه دانش ریاضی دانش آموزان و مهارت های حل مسئله آنان است. پرورش خلاقیت به ویژه در دوره ابتدایی که پایه ای برای مقاطع تحصیلی بالاتر است اهمیت دارد. یکی از عوامل تسهیل کننده در پرورش خلاقیت دانش آموزان دوره ابتدایی، کتاب های درسی ریاضی هستند. پژوهش حاضر به روش تحلیل محتوا انجام گرفته است و هدف آن بررسی و تحلیل مسائل موجود در تمرین ها، کار در کلاس ها و فعالیت های کتاب های ریاضی پایه های چهارم، پنجم و ششم ابتدایی با توجه به شاخص های خلاقیت گیلفورد است. بررسی مسائل موجود در تمرین ها، کار در کلاس ها و فعالیت ها نشان داد که بیشترین مسائل مطرح شده در این قسمت ها در هرکدام از کتاب ها در حیطه تفکر همگرا بودند و پس از آن حیطه تفکر شناختی قرار داشت. همچنین در همه این کتاب ها کمترین مسائل طرح شده در حیطه تفکر ارزشیاب بود و به حیطه تفکر واگرا هم توجه اندکی صورت گرفته بود. بنابراین کتاب های ریاضی چهارم، پنجم و ششم ابتدایی نمی توانند نقش چندانی در پرورش خلاقیت ایفا کند. پیشنهاد می شود در این کتاب ها به مسائلی که باعث تقویت خلاقیت دانش آموزان می شود توجه بیشتری مبذول گردد.