مک لوهان

ویدئوآرت یکی از مهم ترین گرایشات هنری پست مدرن است. زمینه پیدایش ویدئوآرت را می توان در توسعه اقتصادی و تکنولوژیکی ویدئو در سراسر جهان همراه با تولید و فروش دستگاه آنالوگ ضبط کننده تصاویر، نوار ها و دوربین های دستی؛ ارتقا تجهیزات ضبط و تدوین دانست. در رسانه های جدید، شخص هنرمند و نه اثر هنری در مرکز توجه و نسبت به مسائلی چون محیط زیست، حقوق بشر، حقوق اقلیت های نژادی، قومی، مذهبی و فرهنگی، حقوق زنان و کودکان و ... واکنش نشان داده است. گسترش هر رسانه از دیدگاه مک لوهان پیامد هایی به همراه داشته است. در این پژوهش سعی شده است تا با بررسی ویژگی های بصری، محتوایی و تکنیکی ویدئوآرت و از طریق مطالعه توصیفی-تحلیلی، این رسانه را از نگاه مارشال مک لوهان و بر اساس سؤالات چهارگانه رسانه ای (تتراد) ، وی مورد بررسی قرار دهیم. در این پژوهش از مطالعات کتابخانه ای و سند پژوهی و بررسی جنبه های تئوریک استفاده شده است. بر اساس تتراد مشخص شد رسانه های نوین از جمله نوشتار، کلام، عکس، داستان های مصور، تلویزیون، سینما، وب، پلتفرم های اینترنتی و دیجیتال بر ویدئوآرت تأثیرات متفاوت از نوع منسوخ، معکوس، بازیابی و تقویتی داشته اند و می توان گفت ویدئو آرت هنری است؛ که علاوه بر آن که تحت تأثیر هنر های مختلف به خصوص هنر های نوین بوده با این حال توانسته است در کنار این تأثیر پذیری شکل بیانی خود را نیز پیدا و حفظ کند.

مک لوهان با دسته بندی رسانه ها به دو دسته سرد و گرم، آن ها را ساخته وپرداخته آدمی دانسته و معتقد است آن ها در تمام جهات و با کیفیت وسیع و شدید، سازنده و تغییردهنده اند. او بر آن است که تأثیر پیام های رسانه ای از جهات شخصی، اجتماعی، سیاسی، روانی، اقتصادی و قومی به قدری عمیق است که هیچ گوشه ای از جسم و روان مخاطب را دست نخورده باقی نمی گذارد. بر این اساس قصد نگارنده آن است که در چهارچوب دیدگاه های رسانه ای مک لوهان ضمن شناسایی رسانه های سنتی، به این پرسش پاسخ داده شود که محتوای رسانه ای در عصر فتحعلی شاه با چه اهداف و انگیزه هایی تولید و چگونه به رعایا منتقل می شد؟ نتایج پژوهش حاکی از آن است که شعر، نقاشی، سنگ نوشته ها، مجسمه ها و شخصیت و شاه به عنوان رسانه، حامل انتقال ارزش های نظام قاجاری به رعایا بود. اصحاب رسانه در وضعیت بحرانی، در صحنه رسانه ای ظاهر می شدند. آنان با استفاده از موضوعات گَرمی چون مذهب و ادبیات در پی همسان سازی و هم ترازی شاه با پیامبران، ائمه و شاهان اساطیری و تاریخی ایران بودند. مهم ترین هدف دستگاه رسانه ای، تولید محتوا برای بازستانی جایگاه نیابت امام زمان(عج) از فقها و واگذاری آن به شاه و جلوگیری از خدشه در دیدگاه سنتی رعایا مبنی بر مصونیت و فرهمندی شاه بود.