تعلیم و تربیت استثنایی

زمینه و هدف: بررسی ها حا کی از وجود مشکلاتی در سیستم پردازش حسی در کودکان با اختلال طیف اُُتیسم می باشد و محدودیت های فراوانی را در مسیر سازگاری و آموزش برای آنان و والدینشان در پی دارد. هدف از انجام پژوهش حاضر، پدیدارشناسی تجارب زیسته والدین از چالش های اختلال در پردازش حسی کودکان با اختلال طیف اُُتیسم بود. روش: روش بررسی براساس رویکرد کیفی و روش پدیدارشناسی بود. جامعه آماری شامل تمامی مادران کودکان با اختلال طیف اُُتیسم در مرا کز آموزشی روزانه شهر کاشان بود. نمونه مورد پژوهش شامل 17 نفر از مادران این گروه از کودکان که با به کارگیری روش نمونه گیری هدفمند و رعایت اصول اشباع نظری انتخاب شدند. داده ها با استفاده از مصاحبه های نیمه ساختاریافته جمع آوری و با روش 7 مرح له ای کلایزی تجز یه و تحل یل شد. یافته ها: نتایج حا کی از استخراج 2مضمون اصلی و 9 مضمون فرعی بود. مضمون های اصلی عبارت بودند از: ابعاد اختلال پردازش حسی )تغذیه، لباس پوشیدن، استحمام و پیرایش، محرک صدا و نور، لمس شدن و محرک بویایی( و تعدیل پردازش حسی )تمرین های مربیان، تمرین های والدین و پذیرش چالش و تغییر در سبک زندگی( که در پژوهش به تفص یل مورد برر سی قرار گرفت ند. نتیجه گیری: با توجه به نتایج، مشخص شد که رسیدگی به مشکلات و چالش های پردازش حسی کودکان با اختلال طیف اُُتیسم در کنار سایر مشکلات آنان نیازمند ارائه آموزش های لازم و تدوین برنامه های جامع برای مرا کز آموزشی و والد ین آ نان می با شد.

زمینه و هدف: هدف از این پژوهش بررسی تأثیر درمان تعامل والد-کودک به مادران کودکان با اختلال نارسایی توجه همراه با بیش فعالی نوع عمدتاً بیش فعال تکانش گر بر کاهش علائم، بهبود عملکرد رفتاری در منزل و بهبود مهارت های اجتما عی فرزندان شان بود. روش: این پژوهش از نوع شبه آزمایشی با طرح پیش آزمون-پس آزمون با گروه گواه بود. جامعه آماری پژوهش را مادران و دانش آموزان پسر با اختلال نارسایی توجه همراه با بیش فعالی 7 تا 10 ساله که در سال تحصیلی 1402 - 1401 در ناحیه 2 آموزش و پرورش شهرری مشغول به تحصیل بودند، تشکیل می داد. روش نمونه گیری به صورت نمونه گیری دردسترس و غربالگری اولیه با استفاده از پرسشنامه کانرز کودکان با اختلال نارسایی توجه همراه با بیش فعالی انجام گرفت و نمونه انتخاب شده تعداد 30 کودک و مادرانشان بودند که به صورت تصادفی به 2 گروه آزمایشیی و گواه تقسیم شدند. ابزار سنجش شامل پرسشنامه کانرز والدین ) 1999 (، پرسشنامه عملکرد رفتاری کودکان در منزل فرم والدین سوانسون ) 1992 ( و پرسشنامه مهارت اجتماعی گرشام و الیوت ) 1990 ( بود. درمان تعامل والد-کودک در قالب 12 جلسه 60 دقیقه ای در گروه آزمایشی اجرا شد. در پایان 2 گروه پرسشنامه های مذکور را به عنوان پس آزمون تکمیل کردند. برای تجزیه وتحلیل داده ها از نرم افزار SPSS نسخه 24 و تحلیل کوواریانس استفاده شد. یافته ها: نتایج آزمون تحلیل کوواریانس نشان داد، بین گروه آزمایشی که درمان تعامل والد-کودک را دریافت کردند و گروه گواه که هیچ گونه درمانی دریافت نکردند، در هریک از مؤلفه های پژوهش تفاوت معناداری وجود داشت و باعث کاهش علائم اختلال نارسایی توجه همراه با بیش فعالی و بهبود عملکرد رفتاری و مهارت اجتماعی کودکان شد. نتیجه گیری: یافته ها نشان می دهد درمان تعامل والد-کودک می تواند به عنوان یک روش غیردارویی مؤثر در درمان اختلال نارسایی توجه/ بیش فعالی توصیه شود.

زمینه و هدف: یکی از نگرانی های اصلی متخصصان یادگیری حرکتی، نحوه برنامه ریزی جلسات تمرین برای بهینه سازی یادگیری است؛ که کیفیت این جلسات بویژه برای کودکان با نیازهای ویژه، بر این نگرانی ها افزوده است. بنابر این، هدف، بررسی تأثیر دشواری تکلیف بر یادگیری حرکتی کودکان با اختلال نارسایی توجه/بیش فعالی و کودکان با رشد طبیعی است. روش: دشواری تکلیف با دستکاری دشواری های اسمی و کارکردی ایجاد شده است. دشواری اسمی با مجموعه فواصل استفاده شده در تکلیف پرتاب دارت تغییر یافته است. دشواری کارکردی نیز با انتخاب برنامه تمرین نزدیک به دور )تمرین کم خطا( و دور به نزدیک )تمرین پر خطا( تنظیم شده است. 96 کودک 9 و 10 ساله که 48 نفر از آنها با اختلال نارسایی توجه/بیش فعالی بودند، به صورت تصادفی به یکی از 4 گروه تمرین تقسیم شدند. داده ها در مراحل ا کتساب، یادداری و انتقال جمع آوری و تحلیل شدند. یافته ها: نتایج نشان دادند، کودکان با اختلال نارسایی توجه/بیش فعالی در مقایسه با کودکان با رشد طبیعی، خطای بیشتری در تمام مراحل داشتند. دشواری اسمی تکلیف تأثیر معناداری بر خطای مطلق داشت. برنامه تمرین کم خطا نسبت به پرخطا، موجب کاهش خطای مطلق در تمامی مراحل شد. هرچند این کاهش ناچیز بود. نتیجه گیری: کودکان با اختلال نارسایی توجه/بیش فعالی با چالش های بیشتری در یادگیری حرکتی مواجه اند و دشواری اسمی تکلیف می تواند بر بهبود عملکرد آنها تأثیر بگذارد. به طور کلی، پیشنهاد می شود که مربیان و معلمان ابتدا از تکالیف با دشواری اسمی پایین و از برنامه تمرین کم خطا برای بهبود یادگیری حرکتی کودکان مبتدی استفاده کنند.

زمینه و هدف: نقص در شناخت هیجانات چهره ای از مؤلفه های مهم بدکارکردی شناخت اجتماعی است که احتمالاً با اختلال یادگیری ریاضی مرتبط است. پژوهش حاضر با هدف مقایسه بازشناسی هیجان های چهره ای در دانش آموزان با اختلال ریاضی با دانش آموزان عادی انجام شد. روش : در این مطالعه از طرح علی_مقایسه ای استفاده شد. جامعه آماری شامل دانش آموزان دختر و پسر پایه دوم تا ششم ابتدایی شهر بیرجند در سال تحصیلی 1403 - 1402 بود. از این جامعه، 60 دانش آموز ) 30 نفر با اختلال ریاضی و 30 دانش آموز عادی( به روش نمونه گیری هدفمند انتخاب شدند. به منظور جمع آوری اطلاعات از فرم کوتاه آزمون هوش استنفورد-بینه- 5، پرسشنامه تشخیصی اختلال یادگیری ویژه و تکلیف تشخیص هیجان های چهره ای استفاده شد. داده ها با روش آماری تحلیل واریانس چندمتغیره مورد تجزیه وتحلیل قرار گرفت. یافته ها: برحسب نمره کلی، گروه اختلال ریاضی در تشخیص چهره ای 4 هیجان )خشم، غم، انزجار و تعجب( به طور معنا داری عملکرد ضعیفی داشت ) 05 / p>0 (. برحسب شدت هیجانات نیز گروه اختلال ریاضی نقص معناداری در تشخیص هیجانات با شدت کم و متوسط در تمام هیجانات اساسی نشان داد ) 01 / p>0 (؛ در حالی که تفاوت معناداری بین 2 گروه در تشخیص هیجان ها با شدت بالا و هیجان های ترس و شادی وجود نداشت ) 05 / .)p<0 نتیجه گیری: طبق یافته ها، دانش آموزان با اختلال یادگیری ریاضی در تشخیص هیجانات با شدت کم و متوسط مشکل دارند که می تواند منجر به بدتر شدن عملکرد اجتماعی و تحصیلی شان شود. بنابراین، لازم است مداخلات و آموزش هایی برای بهبود پردازش هیجانی این گروه از دانش آموزان درنظر گرفته شود.

زمینه و هدف: معلمان مدارس استثنایی به دلیل ماهیت پرفشار حرفه ای و چگونگی مقابله ای که می توانند با این شرایط داشته باشند از موضوعات مهم پژوهشی است که پژوهشگران حوزه های مختلف به آن پرداخته اند. بر این اساس، پژوهش حاضر با هدف تعیین رابطه استرس شغلی با فرسودگی شغلی با توجه به نقش تعدیل کنندگی تعهد سازمانی و رضا یت شغلی در معل مان آموزش ا ستثنایی شهر ب غداد عراق ا جرا شد. روش: روش پژوهش همبستگی در قالب تحلیل رگرسیون سلسله مراتبی بود و جامعه آماری پژوهش را تمامی معلمان آموزش استثنایی مدارس ابتدائی شهر بغداد کشور عراق در بهار و تابستان سال 1403 ) 2024 (، به تعداد 524 نفر تشکیل داده اند که از میان آنان از طریق نمونه گیری در دسترس تعداد 200 نفر ) 100 زن و 100 مرد( به عنوان نمونه آماری انتخاب شدند. داده ها با استفاده از پرسشنامه های استرس شغلی مؤسسه سلامت و ایمنی انگلستان ) HSE (، فرسودگی شغلی مسلش و جکسون ) 1996 (، تعهد سازمانی مودی و همکاران ) 1979 ( و رضایت شغلی اسمیت و همکاران ) 1969 ( جمع آوری شد. برای تحلیل داده ها از ضریب همبستگی پیرسون و تحلیل رگرسیون سلسله مراتبی از طریق نرم افزار SPSS.26 ا ستفاده شد. یافته ها: نتایج نشان داد که بین استرس شغلی با فرسودگی شغلی، تعهد سازمانی و رضایت شغلی رابطه معنادار p>0/01( ( وجود دارد. علاوه براین، نتایج تحلیل رگرسیون سلسله مراتبی نشان داد که تعهد سازمانی و رضایت شغلی رابطه میان استرس شغلی با فرسودگی شغلی معلمان مدارس استثنایی را تعدیل نمود ) 01 / .)p>0 نتیجه گیری: بر اساس یافته های این پژوهش به مدیران و سیاستگذاران نظام آموزش و پرورش عراق پیشنهاد می شود که نقش رضایت شغلی و تعهد سازمانی را در پیشگیری از فرسودگی شغلی معلمان آموزش استثنایی مورد توجه جدی قرار دهند.

زمینه و هدف: اختلال نارسایی توجه/بیش فعالی، فرد را با مسائل و مشکلات زیادی روبه رو می کند که زندگی او را تحت تأثیر قرار می دهد. هدف از پژوهش حاضر، مروری بر پژوهش های صورت گرفته در زمینه مداخلات مبتنی بر پردازش اطلاعات هیجانی و کارکردهای اجرایی در دانش آموزان با اختلال نارسایی توجه/ بیش فعالی است. مواد و روش ها: بررسی داده ها در مطالعه فعلی به صورت مروری نظام مند صورت گرفته است. روش شناسی آن مبتنی بر جمع آوری، طبقه بندی و خلاصه کردن یافته های مقالات علمی- پژوهشی مرتبط با مداخلات مبتنی بر پردازش اطلاعات هیجانی و کارکردهای اجرایی در دانش آموزان با اختلال نارسایی توجه/ بیش فعالی که بین سال های 2010 تا 2024 میلادی برگرفته از پایگاه های اطلاعاتی اسکوپوس، گوگل اسکالر، پابمد، ابسکو، اریک، ساینس دایرکت و همچنین پایگاه های اطلاعاتی مرکز اطلاعات علمی جهاد دانشگاهی، پورتال جامع علوم انسانی، ایران داک، مگیران، نورمگز با کلیدواژه های مداخلات پردازش اطلاعات هیجانی، کارکردهای اجرایی، دانش آموزان با اختلال نارسایی توجه/ بیش فعالی انجام شده است. در جستجوی اولیه 68 مقاله انتخاب شد و در ادامه 18 مقاله که عنوان آنها پردازش اطلاعات هیجانی، کارکردهای ا جرایی در ا فراد با ا ختلال نار سایی تو جه/ ب یش فعا لی بود، انت خاب شدند. نتیجه گیری: با بررسی پژوهش های انجام شده، می توان نتیجه گرفت که مداخلات مبتنی بر پردازش اطلاعات هیجانی یکی از درمان های مرتبط برای افراد با اختلال نارسایی توجه/ بیش فعالی است و می تواند کارکردهای اجرایی این دانش آموزان را بهبود بخشد.