۱.
انبیای الهی الگوهای بی بدیل انسانیت هستند که راه و روش زیست مؤمنانه را فراروی بشریت قرار دادند تا در روز محشر، هیچ انسانی ادعای گزافی بر خداوند متعال مبنی بر نداشتن راهنما در مسیر بندگی نداشته باشد. همان گونه که عملکرد انبیا در امور عبادی باید مبنا و الگوی عمل مؤمنان باشد عملکرد آنها در امور اجتماعی، سیاسی، اقتصادی و اخلاقی نیز مبنا و میزان خواهد بود. مقاله حاضر به روش تحلیلی و بااستفاده از منابع کتابخانه ای به تبیین سیره پنج تن از انبیای الهی در زمینه مسائل اقتصادی و عملکرد آنها در تعاملات اقتصادی جامعه می پردازد. یافته های پژوهش نشان می دهد که با تأسی به زندگی انبیای عظام(ع) تلاش و سخت کوشی در تأمین معاش و مایحتاج زندگی خانوادگی باید سرلوحه عمل قرار گیرد. انسان باید قناعت و صرفه جویی در مصرف را پیشه خود قرار دهد تا از این راه بتواند به ارتقای توان اقتصادی خانواده و در نگاه کلان، پیشرفت اقتصادی در جامعه اسلامی دست یابد.
۲.
نکاح باکره رشیده در فقه امامیه جایگاه ویژه ای دارد و همواره مورد توجه فقهای این مکتب بوده است. اقوال مختلف در این مورد بین فقها وجود دارد. اکراه بر نکاح یا نکاح اجباری به معنای مجبور کردن یا فشار آوردن به فردی برای ازدواج است که در آن رضایت معنا ندارد و به طور معمول، دختران قربانیان این نوع ازدواج هستند. پژوهش حاضر به روش توصیفی-تحلیلی، در محدوده فقه و بااستفاده از منابع معتبر گردآوری شده است و هدف از آن، بررسی فقهی اکراه باکره رشیده در ازدواج است. دستاوردها نشان می دهد که در بحث ولایت بر نکاح باکره بالغه رشیده، هفت قول مطرح است. بااستفاده از ادله، ثابت می شود که بهترین نظر، قول تشریک است و جایز نیست که باکره رشیده را با اکراه به ازدواج درآورد.
۳.
تعیین جنسیت فرزند که باهدف پیشگیری از بیماری های وابسته به جنس و علاقه والدین به فرزندی خاص صورت می گیرد به والدین شانس شروع بارداری با علم به سالم بودن جنین و عاری بودن از هرگونه اختلال ژنتیکی و ناهنجاری را می دهد. هدف از پژوهش حاضر که در محدوده فقه و به روش توصیفی- تحلیلی بااستفاده از منابع معتبر کتابخانه ای گردآوری شده است بررسی فقهی تعیین جنسیت فرزند از نظر فقهای امامیه است. نتایج نشان داد که فقهای امامیه بااستناد به قواعد فقهی مانند قاعده لاضرر، لاحرج و اصاله البرائه به جواز تعیین جنسیت فرزند، البته در مواردی که منجر به فساد و خطری برای جامعه و فرد نشود، حکم داده اند.
۴.
درآمد خانوار یکی از عوامل کلیدی در تعیین سطح رفاه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جوامع است. کاهش یا عدم ثبات درآمد خانوارها به دلیل عواملی مانند بی کاری، تورم، مدیریت ناکارآمد مالی و عدم دسترسی به فرصت های برابر اقتصادی، موجب کاهش کیفیت زندگی، گسترش فقر و افزایش نابرابری می شود. مقاله حاضر به روش توصیفی و باهدف بررسی راهکارهای مؤثر در بهبود درآمد در خانواده، شاخص های مختلف این مسئله را تحلیل می کند. استفاده از آموزش مهارت های فنی و حرفه ای، بهره گیری از فناوری های جدید دیجیتالی، ابتکار و نوآوری، ترویج فرهنگ کار و تلاش، مدیریت مالی و برنامه ریزی اقتصادی، و اجرای سیاست های حمایتی دولت درقالب شاخص ها و راه حل های کلیدی ارائه شده اند. تنوع بخشی به منابع درآمدی، ایجاد مشاغل خانگی و تشویق به کارآفرینی در کوتاه مدت و بلندمدت اثرات قابل توجهی بر افزایش درآمد اعضای خانواده دارند. همچنین، نقش دولت در حمایت از خانواده های کم درآمد و ایجاد زیرساخت های لازم برای توسعه اقتصادی بسیار مهم است. خانواده ها با تمرکز بر آموزش و فرهنگ سازی می توانند علاوه بر افزایش درآمد، توانایی مدیریت هزینه ها و سرمایه گذاری را نیز بهبود بخشند.
۵.
خانواده، کوچک ترین نهاد و مهمترین نظام اجتماعی است که نقش مهمی در پیشرفت و توسعه جامعه دارد. شاکله اولیه تمام انسان ها ابتدا در خانواده شکل می گیرد. خانواده ای که بنای آن براساس مودت و رحمت استوار شده باشد اعضای آن، شخصیتی متعادل و سالم خواهند داشت و زمینه رشد و تعالی آن را فراهم می کنند. انتقال فرهنگ ها و تمدن ها و حفظ اصول و عناصر اصلی یک تمدن و یک فرهنگ در جامعه به برکت خانواده متعادل انجام می شود. اندیشه های رهبر فرزانه و حکیم که دانشمند برجسته جهان اسلام و متفکر زمان شناس است در ترسیم جایگاه خانواده و راه های کسب آرامش و محبت در خانواده بسیار راه گشاست. نوشتار حاضر به روش توصیفی- تحلیلی و بااستفاده از منابع کتابخانه ای درصدد است که با تحلیل بیانات مقام معظم رهبری (مدظله) ، راهکارهای بهداشت روانی خانواده را با تأکید بر مودت و رحمت تبیین کند. یافته های پژوهش نشان می دهد که در دیدگاه مقام معظم رهبری (مدظله) ، رعایت تقوا، احساس مسئولیت اعضای خانواده، اعتماد و وفاداری و محبت و احترام متقابل، اهمیت به مسائل جنسی در چهارچوب خانواده، رعایت حجاب و عفاف و رعایت نقش ها در خانواده از اصول مهم در تأمین مودت و رحمت در خانواده هستند.
۶.
هدف مقاله حاضر، مطالعه و بررسی زندگی مادران محصل در دوره کرونا از منظر انسان شناسی فرهنگی است و ابعاد مختلف فرهنگی مادران محصل طلبه و دانشجو با ملیت های مختلف در شهر قم را تبیین می کند. پرسش های محوری پژوهش حاضر این است که مادران محصل در این دوران با چه چالش هایی روبه رو هستند، چه تغییری در روحیه و انگیزه مادران محصل به وجود آمده است، ارتباط عاطفی آنها با فرزند محصلشان چه تفاوتی کرده است، روحیه فرزندان نسبت به تحصیل مادران و خودشان درمقایسه با قبل چه تغییری کرده است، مزایا و معایب این شیوه از تحصیل (مجازی) برای مادران محصل چیست. پژوهش حاضر به روش مردم نگاری انجام و داده های آن با مصاحبه نیمه ساختاریافته گردآوری شده است. یافته های پژوهش نشان می دهد که انگیزه تحصیلی مادران محصل در این دوره کاهش پیدا کرده، اما همدلی و همراهی بین زوجین بیشتر شده است. مادرانی که نوزاد دارند از شیوه تحصیل مجازی استقبال کرده، ولی دیگر افراد نسبت به آن رضایت نشان نداده اند. نکته مهم در تحقیقات این است که مهمترین اصل برای مصاحبه شوندگان، مادری است و تحصیل در درجه بعدی قرار دارد. بااین وجود، رشد و تعالی مادران محصل نیازمند همکاری و سازگاری سیستم آموزش عالی با زندگی این قشر از جامعه است.
